*മഹാന്മാർ ഉസ്തദുമാർ ശ്രേഷ്ഠതയുള്ളവർ വരുമ്പോൾ എഴുന്നേറ്റു നിൽക്കൽ*
Aslam Kamil saquafi parappanangadi
_____________________
അഹ്ലുസ്സുന്നയുടെ ആദർശ പഠനത്തിന് ഇസ്ലാമിക് ഗ്ലോബൽ വോയ്സ് ബ്ലോഗ് ഉപയോഗപ്പെടുത്തുക.
https://islamicglobalvoice.blogspot.in/?m=0
______________________
ലോകപ്രശസ്ത പണ്ഡിതരും മുഹദ്ധിസും ഫാഖീഹു ആയഇമാം നവവിയുടെ 'അൽ-അദ്കാർ' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറയുന്നു
'ശ്രേഷ്ഠരായ വ്യക്തികൾക്കായി എഴുന്നേറ്റ് നിൽക്കുന്നതിന്റെ വിധി'
فَصْلُ [جواز القيام لأصحاب الفضل] :
١٣٦٣- وأما إكرامُ الداخل بالقيام،
فالذي نختارهُ أنه مستحبّ لمن كان فيه فضيلةٌ ظاهرةٌ من علم، أو صلاح، أو شرفٍ، أو ولايةٍ مصحوبةٍ بصيانةٍ، أو له ولادةٌ، أو رَحِمٌ مع سنّ ونحو ذلك، ويكون هذا القيام للبِرّ والإِكرام والاحترام، لا للرياء والإِعظام،
" ശ്രേഷ്ഠരായ വ്യക്തികൾക്കായി എഴുന്നേറ്റ് നിൽക്കുന്നതിന്റെ അനുവാദ നീയമാണ് .
വിജ്ഞാനം, സൽസ്വഭാവം (സ്വലാഹ്), മാന്യത (ശറഫ്), അല്ലെങ്കിൽ നീതിയോടുകൂടിയ അധികാരം (വിലായത്ത്) തുടങ്ങിയ പ്രകടമായ ശ്രേഷ്ഠതകളുള്ളവർക്ക് വേണ്ടിയോ, മാതാപിതാക്കൾ, കുടുംബബന്ധമുള്ളവർ, പ്രായമുള്ളവർ തുടങ്ങിയവർക്ക് വേണ്ടിയോ എഴുന്നേറ്റ് നിൽക്കുന്നത് മുസ്തഹബ്ബ് (അഭികാമ്യം) ആണ്.
പുറത്തുനിന്ന് ഒരാൾ വരുമ്പോൾ അയാളെ ആദരിക്കുന്നതിനായി എഴുന്നേറ്റ് നിൽക്കുന്ന വിഷയത്തിൽ ഞങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന അഭിപ്രായം (മദ്ഹബ്) ഇതാണ്:
ഈ എഴുന്നേറ്റ് നിൽക്കൽ അവർക്കുള്ള ഗുണകാംക്ഷ (ബിർറ്), ആദരവ് (ഇക്റാം), ബഹുമാനം (ഇഹ്തിറാം) എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കണം; അല്ലാതെ കാണിക്കാനോ (രിയാഅ്) അതിരുകടന്ന മഹത്വപ്പെടുത്താനോ (ഇഅ്ളാം) ആകരുത്. ഞങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ അഭിപ്രായത്തിന് അനുസരിച്ചാണ് മുൻഗാമികളും (സലഫ്) പിൻഗാമികളും (ഖലഫ്) പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.
ഈ വിഷയത്തിൽ ഞാൻ ഒരു പ്രത്യേക ലഘുഗ്രന്ഥം (ജുസ്അ്) തന്നെ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഞാൻ മുകളിൽ സൂചിപ്പിച്ച കാര്യങ്ങളെ ശരിവെക്കുന്ന ഹദീസുകളും ചരിത്രരേഖകളും മുൻഗാമികളുടെ വാക്കുകളും പ്രവൃത്തികളും അതിൽ ശേഖരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിന് വിരുദ്ധമായി വന്ന കാര്യങ്ങളും അവയ്ക്കുള്ള വ്യക്തമായ മറുപടികളും ഞാൻ അതിൽ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആർക്കെങ്കിലും ഈ വിഷയത്തിൽ സംശയമുണ്ടെങ്കിൽ ആ ഗ്രന്ഥം വായിക്കാവുന്നതാണ്; ഇൻഷാ അല്ലാഹ്, അതിലൂടെ അവരുടെ സംശയങ്ങൾ ദൂരീകരിക്കപ്പെടുമെന്ന് ഞാൻ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. അല്ലാഹുവാണ് ഏറ്റവും നന്നായി അറിയുന്നവൻ."
(അൽ അദ്കാറ് അന്നവവി പേ:439 )
(അത്തിബ് യാൻ അന്നവവി رحمه الله
പേജ് 303)
സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരിയിൽ ഇങ്ങനെ കാണാം
باب قول النبي صلى الله عليه وسلم قوموا إلى سيدكم
5907 حدثنا أبو الوليد حدثنا شعبة عن سعد بن إبراهيم عن أبي أمامة بن سهل بن حنيف عن أبي سعيد أن أهل قريظة نزلوا على حكم سعد فأرسل النبي صلى الله عليه وسلم إليه فجاء فقال قوموا إلى سيدكم أو قال خيركم
നബി ﷺ
“നിങ്ങളുടെ നേതാവിനുവേണ്ടി എഴുന്നേൽക്കൂ”
എന്ന് പറഞ്ഞ വാക്ക്
അബൂ സഈദ് (റ) ൽ നിന്ന് روایت ചെയ്യുന്നു:
ബനു ഖുറൈള
സഅ്ദ് (റ)യുടെ വിധി അംഗീകരിച്ച് കീഴടങ്ങിയപ്പോൾ,
നബി ﷺ സഅ്ദിനെ വിളിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹം വന്നപ്പോൾ
നബി ﷺ പറഞ്ഞു:
“നിങ്ങളുടെ നേതാവിനുവേണ്ടി എഴുന്നേൽക്കൂ”
അഥവാ: “നിങ്ങളിലെ ഉത്തമനുവേണ്ടി എഴുന്നേൽക്കൂ.”
ഇബ്ന് ബത്താലിന്റെ വ്യാഖ്യാനം:
قال ابن بطال : في هذا الحديث أمر الإمام الأعظم بإكرام الكبير من المسلمين ومشروعية إكرام أهل الفضل في مجلس الإمام الأعظم والقيام فيه لغيره من أصحابه وإلزام الناس كافة بالقيام إلى الكبير منهم .
ഈ ഹദീസിൽ ലഭിക്കുന്നത്.
മുസ്ലിംകളിൽ പ്രായത്തിലും സ്ഥാനത്തിലും മഹത്തായവരെ ആദരിക്കണമെന്ന്
ഇമാമിന്റെയും നേതാവിന്റെയും സന്നിധിയിൽ ഗുണഗണങ്ങളുള്ളവരെ ആദരിക്കുന്നത് ശരിയാണെന്നും
*നേതാവിനോ വലിയ വ്യക്തിക്കോ വേണ്ടി എഴുന്നേൽക്കുന്നത് അനുവദനീയമാണെന്നും
സമൂഹത്തിലെ എല്ലാവരെയും വലിയവർക്കായി എഴുന്നേൽക്കാൻ ബാധ്യതയാണന്നും വ്യക്തമാകുന്നു.
وقد منع من ذلك قوم واحتجوا بحديث أبي أمامة قال خرج علينا النبي - صلى الله عليه وسلم - متوكئا على عصا فقمنا له فقال لا تقوموا كما تقوم الأعاجم بعضهم لبعض
وأجاب عنه الطبري بأنه حديث ضعيف مضطرب السند فيه من لا يعرف ،
واحتجوا أيضا بحديث عبد الله بن بريدة أن أباه دخل على معاوية فأخبره أن النبي - صلى الله عليه وسلم - قال من أحب أن يتمثل له الرجال قياما وجبت له النار .
وأجاب عنه الطبري بأن هذا الخبر إنما فيه نهي من يقام له عن السرور بذلك لا نهي من يقوم له إكراما له
ചിലർ ഇതിനെ നിരസിച്ചു. അവർ അബൂ ഉമാമ (റ)യിൽ നിന്ന് വരുന്ന ഒരു ഹദീസ് ഉദ്ധരിച്ചു:
നബി ﷺ ഒരു വടി ചാരിയായി പുറത്തുവന്നപ്പോൾ ഞങ്ങൾ എഴുന്നേറ്റു. അപ്പോൾ നബി ﷺ പറഞ്ഞു:
“അന്യജാതികൾ തമ്മിൽ തമ്മിൽ ചെയ്യുന്ന പോലെ നിങ്ങൾ എഴുന്നേൽക്കരുത്.”
ഇതിന് ത്വബരീ رحمه الله മറുപടി പറഞ്ഞു:
ഈ ഹദീസ് ദുർബലവും (ദയീഫ്) സനദ് അസ്ഥിരവുമാണ്; അറിയപ്പെടാത്ത റാവികൾ അതിലുണ്ട്.
അവർ മറ്റൊരു ഹദീസും ഉദ്ധരിച്ചു:
അബ്ദുല്ലാഹ് ബിൻ ബുറൈദ തന്റെ പിതാവിൽ നിന്ന് روایت ചെയ്യുന്നു:
നബി ﷺ പറഞ്ഞു:
“ആൾക്കാർ തനിക്കുവേണ്ടി എഴുന്നേൽക്കുന്നത് ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവന് നരകം നിർബന്ധമാണ്.”
*തബരീ رحمه الله
ഇതിന് മറുപടി പറഞ്ഞു:*
ഇത് എഴുന്നേൽക്കുന്നതിനെ നിരോധിക്കുന്നതല്ല, മറിച്ച് തനിക്കുവേണ്ടി എഴുന്നേൽക്കുന്നതിൽ സന്തോഷിക്കുന്ന അഹങ്കാര മനോഭാവത്തെയാണ് നിരോധിക്കുന്നത്.
وقال الخطابي في حديث الباب "
جواز إطلاق السيد " على الخير الفاضل ، وفيه أن قيام المرءوس للرئيس الفاضل والإمام العادل والمتعلم للعالم مستحب وإنما يكره لمن كان بغير هذه الصفات .
ومعنى حديث " من أحب أن يقام له " أي بأن يلزمهم بالقيام له صفوفا على طريق الكبر والنخوة
ഖത്താബിയുടെ വിശദീകരണം:
ഈ ഹദീസിൽ “സയ്യിദ്” (നേതാവ്/പ്രമുഖൻ) എന്ന പദം നല്ലവർക്കും ശ്രേഷ്ഠർക്കും ഉപയോഗിക്കാം എന്നതിന് തെളിവുണ്ട്.
* നീതിമാനായനേതാവിനും, നല്ല ഇമാമിനും, പണ്ഡിതനുമൊക്കെയായി എഴുന്നേൽക്കുന്നത് മുസ്തഹബ്ബാണ്.*
എന്നാൽ ഈ ഗുണങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവർക്ക് അത് ചെയ്യുന്നത് പാടുള്ളതല്ല
.
“ആൾക്കാർ എഴുന്നേൽക്കുന്നത് ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവൻ” എന്ന ഹദീസിന്റെ അർത്ഥം:
അഹങ്കാരത്തോടെ, നിർബന്ധിച്ച്, ആളുകളെ നിരയായി എഴുന്നേൽപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ്.
അനസ് (റ) ൽ നിന്ന് വരുന്ന മറ്റൊരു റിപ്പോർട്ട്:
തബറാനി “അൽ-അൗസത്” ൽ അനസ് (റ) ൽ നിന്ന് روایت ചെയ്യുന്നു:
“നിങ്ങള്ക്ക് മുൻപുള്ളവർ നശിച്ചത് അവരുടെ രാജാക്കന്മാർ ഇരിക്കുമ്പോൾ അവർ എഴുന്നേറ്റ് അതിക്രമമായി ആദരിച്ചതിനാലാണ്.”
മുന്പറഞ്ഞ തബരിرحمه الله
യുടെ അഭിപ്രായം
ഇമാം മുന്ദിരിرحمه الله
ഉദ്ധരിക്കുന്നു:
നിരോധനം എഴുന്നേൽക്കുന്നതിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്ന അഹങ്കാര മനോഭാവത്തോടാണ് മാത്രം ബന്ധപ്പെട്ടത്.
നവവി (റഹ്) യുടെ നിലപാട്:
ഹദീസ് (മുഅാവിയ (റ) വഴി വന്നത്)യുടെ ശരിയായ അർത്ഥം:
ആൾക്കാർ തനിക്കുവേണ്ടി എഴുന്നേൽക്കണം എന്ന ആഗ്രഹം ഹറാമാണെന്ന് മുന്നറിയിപ്പാണ്.
അതിൽ എഴുന്നേൽക്കുന്നത് തന്നെ ഹറാമാണെന്ന് എവിടെയും പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
ഒരാൾക്ക് അങ്ങനെ ഒരു ആഗ്രഹം ഇല്ലാതെ ആളുകൾ എഴുന്നേറ്റാൽ അവനു കുറ്റമില്ല.
എഴുന്നേറ്റാലും ഇല്ലെങ്കിലും, ഹൃദയത്തിലെ ആഗ്രഹമാണ് പാപം.
അതിനാൽ ഈ ഹദീസ് ഉപയോഗിച്ച് എഴുന്നേൽക്കൽ പൂർണ്ണമായി നിരോധിക്കാനാവില്ല.
“എഴുന്നേൽക്കൽ ആഗ്രഹത്തിലേക്ക് നയിക്കും” എന്ന വാദം ദുർബലമാണ്; കാരണം നിരോധനം ആഗ്രഹത്തോടാണ് മാത്രം ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഫത്ഹുൽ ബാരി 51 / 11
ചുരുക്കത്തിൽ
👉 നേതാവിനോ പണ്ഡിതനോ ശ്രേഷ്ഠനോ വേണ്ടി ആദരത്തോടെ എഴുന്നേൽക്കുന്നത് പുണ്യമാണ്
👉 അഹങ്കാരത്തോടെ ആളുകളെ എഴുന്നേൽപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതാണ് നിരോധിച്ചത്.
وفي فتح الباري11/51
قلت وورد في خصوص القيام على رأس الكبير الجالس ما أخرجه الطبراني في " الأوسط " عن أنس قال : إنما هلك من كان قبلكم بأنهم عظموا ملوكهم بأن قاموا وهم قعود ثم حكى المنذري قول الطبري ، وأنه قصر النهي على من سره القيام له لما في ذلك من محبة التعاظم ورؤية منزلة نفسه وسيأتي ترجيح النووي لهذا القول .
وقال النووي في الجواب عن حديث معاوية : إن الأصح والأولى بل الذي لا حاجة إلى ما سواه أن معناه زجر المكلف أن يحب قيام الناس له قال وليس فيه تعرض للقيام بمنهي ولا غيره وهذا متفق عليه .
قال والمنهي عنه محبة القيام فلو لم يخطر بباله فقاموا له أو لم يقوموا فلا لوم عليه فإن أحب ارتكب التحريم سواء قاموا أو لم يقوموا قال فلا يصح الاحتجاج به لترك القيام فإن قيل فالقيام سبب للوقوع في المنهي عنه قلنا هذا فاسد لأنا قدمنا أن الوقوع في المنهي عنه يتعلق بالمحبة خاصة انتهى ملخصا ولا يخفى ما فيه .
فتح الباري
ഇതിൽ നിന്നും മഹത്തുക്കൾ പണ്ഡിതന്മാർ സ്വാലിഹീങ്ങൾ മാതാപിതാക്കൾ തുടങ്ങിയവർ വരുമ്പോൾ എഴുന്നേറ്റു നിൽക്കൽ പുണ്യമാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കാം .അത് സുന്നത്തും സലഫു സ്വാലിഹീങ്ങളുടെ ചര്യയുമാണ്.
പക്ഷേ ഒരാൾ എനിക്കുവേണ്ടി എല്ലാവരും എഴുന്നേറ്റ് നിൽക്കണമെന്ന് ഇഷ്ടപ്പെടാൻ പാടില്ല.
അതിനെ തിരുനബി വിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
كتاب الأذكار للنووي 439
٣٧٨- فَصْلُ [جواز القيام لأصحاب الفضل] :
١٣٦٣- وأما إكرامُ الداخل بالقيام،
فالذي نختارهُ أنه مستحبّ لمن كان فيه فضيلةٌ ظاهرةٌ من علم، أو صلاح، أو شرفٍ، أو ولايةٍ مصحوبةٍ بصيانةٍ، أو له ولادةٌ، أو رَحِمٌ مع سنّ ونحو ذلك، ويكون هذا القيام للبِرّ والإِكرام والاحترام، لا للرياء والإِعظام، وعلى هذا الذي اخترناه استمرّ عمل السلف والخلف؛ وقد جمعت في ذلك جزءاً١ جمعتُ فيه الأحاديث والآثار، وأقوال السلف، وأفعالهم الدّالة على ما ذكرته، ذكرتُ فيه ما خالفها، وأوضحتُ الجوابَ عنهُ، فمن أشكلَ عليهِ من ذلك شيءٌ ورغبَ في مُطالعةِ ذلكَ الجزءِ رجوتُ أن يزُول إشكالهُ إن شاءَ الله تعالى؛ واللهُ أعلمُ. [راجع "التبيان"، رقم: ٣٠٣] .كتاب الأذكار للنووي
439
അസ്ലം കാമിൽ സഖാഫി
പരപ്പനങ്ങാടി
https://chat.whatsapp.com/25iXC28SbjWFoTZeUBXBoh
https://t.me/ahlussnnavaljama
