ഇസ്‌ലാം : സ്വഫിയ്യ ബീവി വിമർശകർക്ക് മറുപടിصفية رد علي الشبهاة

 

وفي سيرة الحليية

وغيبوا الجلد الذي كان فيه حليّ بني النضير، أي وعقود الدر والجوهر الذي جلوا به، لأنهم لما جلوا كان سلام بن أبي الحقيق رافعا له ليراه الناس وهو يقول بأعلى صوته: هذا أعددناه لرفع الأرض وخفضها كما تقدم، فقال رسول الله ﷺ لسعية ابن عمرو: أي وهو عمّ حيي بن أخطب. وفي لفظ: سعية بن سلام بن أبي الحقيق. وفي الإمتاع: وسأل كنانة بن أبي الحقيق: أين مسك: أي جلد حيي بن أخطب، أي وإنما نسب إليه الجلد المذكور، فقيل كنز حيي، لأن حييا كان عظيم بني النضير، وإلا فهو لا يكون إلا عند بني الحقيق، فقال: أذهبته الحروب والنفقات، فدفع رسول الله ﷺ سعية بن عمرو للزبير  فمسه بعذاب، فقال: رأيت حييا يطوف في خربة هاهنا فذهبوا إلى الخربة، ففتشوها فوجدوا ذلك الجلد.

قال: وفي رواية أنه أتي بكنانة، وهو زوج صفية تزوجها بعد أن طلقها سلام بن مشكم، وبالربيع أخوه، فقال لهما رسول الله ﷺ: أين آنيتكما التي كنتم تعيرونها أهل مكة، أي لأن أعيان مكة إذا كان لأحدهم عرس ويرسلون فيستعيرون من ذلك الحلي انتهى، أي والآنية والكنز عبارة عن حلي كان أولا في جلد شاة، ثم كان لكثرته في جلد ثور، ثم كان لكثرته في جلد بعير كما تقدم فقالا: أذهبته النفقات والحروب، فقال: العهد قريب، والمال أكثر من ذلك، إنكما إن كتمتماني شيئا فاطلعت عليه استحللت دماءكما وذراريكما، فقالا: نعم، فأخبره الله بموضع ذلك الحلي، أي فإنه قال لرجل من الأنصار: اذهب إلى محل كذا وكذا، ثم ائت النخل، فانظر نخلة عن يمينك أو قال عن يسارك مرفوعة فائتني بما فيها فانطلق فجاءه بالآنية.

ويمكن الجمع بين هذا وما تقدم وما يأتي أنهم فتشوا عليه في خربة حتى وجدوه، بأن التفتيش كان في أول الأمر، وإعلام الله تعالى له بذلك كان بعد، فجيء به فقوم بعشرة آلاف دينار؛ أي لأنه وجد فيه أساور ودمالج وخلاخيل وأقرطة وخواتيم الذهب، وعقود الجوهر والزمرد، وعقود أظفار مجزع بالذهب، فضرب أعناقهما وسبي أهلهما.

أي وفي لفظ آخر: لما فتحت خيبر أتي رسول الله ﷺ بكنانة بن الربيع وفي لفظ: ابن ربيعة بن أبي الحقيق، وكان عنده كنز بني النضير، فسأله عنه، فجحد أن يكون يعلم مكانه، فأتى رسول الله ﷺ رجل من اليهود فقال: إني رأيت كنانة يطيف بهذه الخربة كل غداة، أي فإن كنانة حين رأى النبي ﷺ فتح حصن النطاة وتيقن ظهوره عليهم دفنه في خربة.

أي وفيه أن هذا لا يناسب ما سبق من أن حييا كان يطيف بتلك الخربة، إلا أن يقال جاز أن يكون دفنه في تلك الخربة في محل آخر غير الذي دفنه فيه حيي، فقال رسول الله ﷺ لكنانة: أرأيت إن وجدته عندك أقتلك؟ قال نعم، فأمر رسول الله ﷺ بالخربة فحفرت، فأخرج منها بعض كنزهم، ثم سأله ما بقي فأبى أن يؤديه، فأمر به الزبير  فقال: عذبه حتى نستأصل ما عنده، فكان الزبير  يقدح بزند، أي بالزناد الذي يستخرج به النار على صدره حتى أشرف على نفسه.

وأخذ منه جواز العقوبة لمن يتهم ليقر بالحق، فهو من السياسة الشرعية، ثم دفعه لمحمد بن مسلمة  فضرب عنقه بأخيه محمود. أي ولا مانع أن يكون السؤال وتعذيب الزبير وقع لسعية وكنانة أيضا.

وأمر رسول الله ﷺ بالغنائم: أي التي غنمت قبل الصلح فجمعت، وأصاب رسول الله ﷺ سبايا منها صفية  بنت حيي بن أخطب، من سبط هارون بن عمران أخي موسى عليهما الصلاة والسلام، فاصطفى رسول الله ﷺ صفية لنفسه، وجعلها عند أم سليم التي هي أم أنس خادمه حتى اهتدت وأسلمت، ثم أعتقها وتزوجها وجعل عتقها صداقها: أي أعتقها بلا عوض وتزوجها بلا مهر لا في الحال ولا في المآل: أي لم يجعل لها شيئا غير العتق.

وقد سئل أنس  عن صفية، فقيل له: يا أبا حمزة ما أصدقها؟ قال: نفسها، أعتقها وتزوجها، وهذا يردّ ما استدلّ به بعض فقهائنا: على أن من خصائصه جواز نكاح الأمة الكتابية، وجواز وطئها بملك اليمين من أنه كان يطأ صفية قبل إسلامها بملك اليمين.

ويرد أيضا على من استدل من فقهائنا على استحباب الوليمة للسرية، بأنه أولم على صفية كما علمت أنها زوجة لا سرية.

أي لكن ذكر بعض فقهائنا أنه لما أولم على صفية ، قالوا: إن لم يحجبها فهي أم ولد، وإن حجبها فهي امرأته، وذلك دليل على استحباب الوليمة للسرية، إذ لو اختصت بالزوجة لم يترددوا في كونها زوجة أو سرية، وذلك بعد أن خيرها بين أن يعتقها فترجع إلى من بقي من أهلها، أو تسلم فيتخذها لنفسه، فقالت: أختار الله ورسوله.

وذكر في الأصل أن جعل عتق الأمة صداقها من خصائصه، وقد ذكره الجلال السيوطي في الخصائص الصغرى. وذهب الإمام أحمد  إلى عدم الخصوصية. وقال ابن حبان: لم ينقل دليل على أنه خاص به دون أمته.

وقيل إن دحية الكلبي  سأل رسول الله ﷺ صفية فوهبها له، وقيل وقعت في سهمه ، ثم ابتاعها منه بتسعة رؤوس، أي وإطلاق الشراء في ذلك على سبيل المجاز، على أنه يخالف ما تقدّم أنها من صفية قبل القسمة.

وفي البخاري «فجمع السبي فجاء دحية  فقال: يا نبي الله أعطني جارية من السبي، فقال: اذهب فخذ جارية، فأخذ صفية بنت حيي، فجاء رجل إلى النبي ﷺ فقال: يا رسول الله أعطيت دحية صفية سيدة قريظة والنضير، لا تصلح إلا لك، فقال: ادعوه بها، فجاء بها، فلما نظر إليها النبي ﷺ قال: خذ جارية من السبي غيرها» أي فأخذ غيرها.

أي والتي أخذها غيرها هي أخت كنانة بن الربيع بن أبي الحقيق زوج صفية كما في الأم لإمامنا الشافعي  عن سيرة الواقدي، وقول الرجل للنبي يا نبي الله أعطيت دحية صفية يدل على أنه اسمها، وحينئذٍ يخالف ما قيل إن اسمها زينب فسماها صفية كما تقدم.

وفي رواية أن صفية سبيت هي وبنت عمّ لها، وأن بلالا جاء بهما فمرّ على قتلى يهود، فلما رأتهم بنت عم صفية صاحت وصكت وجهها وحثت التراب على رأسها، فلما رآها قال: اعزبوا عني هذه الشيطانة، وقال لبلال: أنزعت منك الرحمة يا بلال حتى تمرّ بامرأتين على قتلى رجالهما؟ ثم دفع بنت عمها لدحية الكلبي ، وفي رواية: وأعطى دحية بنت عمها عوضا عنها.

أي وقد جاء أنه لما دخل بصفية رأى بأعلى عينها خضرة فقال: ما هذه الخضرة؟ قالت: كان رأسي في حجر بن أبي الحقيق ـ تعني زوجها، أي وهي عروس ـ وأنا نائمة، فرأيت كأن القمر وقع في حجري، فأخبرته بذلك، فلطمني وقال: تتمني ملك العرب، وفي لفظ: حين نزل رسول الله ﷺ خيبر وكنت عروسا رأت كأن الشمس نزلت حتى وقعت على صدرها فقصت ذلك على زوجها قال: والله ما تتمنين إلا هذا الملك الذي نزل بنا فلطم وجهها لطمة اخضرت عينها منها. ولا مانع من تعدد الرؤية أو أنها رأت الشمس والقمر في وقت واحد، وسيأتي في الكلام على زوجاته أنها قصت ذلك على أبيها ففعل بها ذلك، وسيأتي أنه لا مانع من تعدد الواقعة وأنهما فعلا بها ذلك.

وتقدم أن جويرية  رأت القمر أيضا وقع في حجرها، وكون صفية  كانت عروسا عند مجيئه خيبر ربما يدل على أن سلام بن مشكم طلقها قبل الدخول بها، فقد تقدّم أن كنانة تزوّج بها بعد أن طلقها سلام بن مشكم فليتأمل.

وعن صفية  أنها قالت «انتهيت إلى رسول الله ﷺ وما من الناس أحد أكره إليّ منه قتل أبي وزوجي وقومي، فقال: يا صفية أما إني أعتذر إليك مما صنعت بقومك، إنهم قالوا لي كذا وكذا، وقالوا فيّ كذا وكذا، وفي رواية: إن قومك صنعوا كذا وكذا، وما زال يعتذر إليّ حتى ذهب ذلك من نفسي، فما قمت من مقعدي ومن الناس أحد أحب إليّ منه » وأعرس بها رسول الله ﷺ بعد أن طهرت من الحيض في قبة بعد أن دفعها لأم سليم لتصلح من شأنها، وبات تلك الليلة أبو أيوب الأنصاري رضي الله تعالى متوشحا سيفه يحرسه ويطوف بتلك القبة حتى أصبح رسول الله، فرأى مكان أبي أيوب، فقال: مالك يا أبا أيوب؟ قال: يا رسول الله خفت عليك من هذه المرأة، قتلت أباها وزوجها وقومها وهي حديثة عهد بكفر، فبت أحفظك، فقال: اللهم احفظ أبا أيوب كما بات يحفظني. قال السهيلي : فحرس الله أبا أيوب بهذه الدعوة، حتى إن الروم لتحرس قبره ويستشفون به فيستصحون، أي ويستسقون به فيسقون.

فإن غزا مع يزيد بن معاوية سنة خمسين، فلما بلغوا القسطنطينية مات أبو أيوب  هنالك، فأوصى يزيد أن يدفنه في أقرب موضع من مدينة الروم، فركب المسلمون ومشوا به حتى إذا لم يجدوا مكانا مساغا دفنوه، فسألتهم الروم عن شأنهم، فأخبروهم أنه كبير من أكابر الصحابة، فقالت الروم ليزيد: ما أحمقك وأحمق من أرسلك أأمنت أن ننبشه بعدك، فنحرق عظامه، فحلف لهم يزيد لئن فعلتم ذلك ليهدمن كل كنيسة بأرض العرب، وينبش قبورهم، فحينئذٍ حلفوا بدينهم ليكرمن قبره وليحرسنه ما استطاعوا.

أي وجاء أنه لما قطع ستة أميال من خيبر وأراد أن يعرس بها فأبت، فوجد النبي ﷺ في نفسه، فلما سار ووصل الصهباء مال إلى دومة هناك فطاوعته، فقال لها: ما حملك على إبائك حين أردت المنزل الأول؟ قالت: يا رسول الله خشيت عليك قرب يهود، وهذا المحل الذي هو الصهباء هو الذي ردت فيه الشمس لعليّ بعدما غربت كما تقدم.

وأقام بذلك المحل ثلاثة أيام، وجعل وليمتها حيسا في نطع صغير، والحيس: تمر وأقط وسمن. أي ففي البخاري «فأصبح النبي ﷺ عروسا، فقال: من كان عنده شيء فليجيء به وبسط نطعا، فجعل الرجل يجيء بالتمر، وجعل الرجل يجيء بالسمن، أي وجعل الرجل يجيء بالأقط، وذكر أيضا السويق».

ولا يخفى أن الحيس خلط السمن و التمر والأقط إلا أنه قد يخلط مع هذه الثلاثة السويق، وهذا يدل على أن الوليمة على صفية  كانت نهارا.

وذهب ابن الصلاح من أئمتنا إلى أن الأفضل فعلها ليلا، قال بعضهم: وهو متجه إن ثبت أنه فعلها ليلا، أي لأحد من نسائه. وقد جاء «لا بد للعرس من وليمة».

وقال لأنس: آذن من حولك: أي ليأكلوا من ذلك الحيس، وكان يضع لها ركبته لتركب، فتضع رجلها على ركبته الشريفة حتى تركب. وفي لفظ: لما وضع ركبته لتركب عليها أبت أن تضع قدمها على ركبته الشريفة ووضعت فخذها على ركبته، أي ولعل هذا الثاني منها كان في أول الأمر، فلا مخالفة.

وعن صفية : ما رأيت أحدا قط أحسن خلقا من رسول الله، لقد رأيته ركب بي في خيبر وأنا على عجز ناقته ليلا، فجعلت أنعس فتضرب رأسي مؤخرة الرحل فيمسني بيده ويقول: يا هذه مهلا.

ونهى عن إتيان الحبالى من النساء اللاتي سبين، وأن لا يصيب أحد امرأة من السبي غير حامل حتى يستبرئها أي تحيض.

أي وفي لفظ: أمر مناديه ينادي أن من آمن بالله واليوم الآخر لا يسق بمائة زرع الغير، ولا يطأ امرأة حتى تنقضي عدتها: أي حتى تحيض.

وبلغه عن شخص أنه ألمّ بامرأة من السبي حبلى، فقال: لقد هممت أن ألعنه لعنة تدخل معه في قبره. ونهى عن أكل الثوم.

ورأيت في كلام بعضهم أن غالب اقتياتهم في خيبر كان أكل الثوم والكراث حتى تقرحت أشاقهم، أي وذلك قبل النهي.

ഇസ്ലാമിക വിമർശകർക്ക് മറുപടി ചോദ്യം ഖിബ്ലയുടെ നേരെ തുപ്പരുത്

 

Aslam Kamil saquafi parappanangadi

ഇസ്ലാമിക വിമർശകർക്ക് മറുപടി

ചോദ്യം

ഖിബ്ലയുടെ നേരെ തുപ്പരുത് അവന്റെയും ഖിബ് ലയുടേയും ഇടയിൽ നിൻറെ രക്ഷിതാവ് ഉണ്ട് എന്ന് പ്രത്യ ക്ഷ്യം അറിയിക്കുന്ന ഹദീസിൻറെ ഉദ്ദേശമന്ത് ?

മറുപടി

അത് ആലങ്കാരിക പ്രയോഗമാണ്..

ആലങ്കാരിക

 പ്രയോഗത്തിന് നേർ അർത്ഥം ഉദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നതല്ല എന്ന്  അതിനെപ്പറ്റി അറിയുന്നവർക്ക്  വിശദീകരിക്കേണ്ടതില്ല.

മറിച്ച് അതിനാൽ മറ്റൊരു അർത്ഥമായിരിക്കും ഉദ്ദേശിക്കപ്പെടുക .  അത് സാഹിത്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

ചോദ്യത്തിൽ പറയപ്പെട്ട ഹദീസ്  വിവിധ രീതിയിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

അവൻ  റബ്ബിനോട് സംഭാഷണം നടത്തുകയാണ് അതുകൊണ്ട് ഖിബിലക്ക് നേരെ തുപ്പരുത് എന്ന് ഒരു റിപ്പോർട്ടിൽ കാണാം ബുഖാരി 397

ചോദ്യത്തിൽ പറഞ്ഞ റിപ്പോർട്ടിലെ ഉദ്ദേശിച്ച അർത്ഥം നിസ്കരിക്കുന്നവൻറെയും കിബിലയുടെയും ഇടയിലുള്ള ഉള്ള സ്ഥലം അല്ലാഹുവിനെ ആദരിക്കുകയും ബഹുമാനിക്കുകയും അവന്റെ പ്രീതി കാംക്ഷിക്കുകയും  ചെയ്യുന്ന സ്ഥലമാണ് എന്നാണ്.

ഈ വിശദീകരണത്തിൽ നിന്നും അല്ലാഹു എല്ലാ സ്ഥലത്തും ഉള്ളവനാണ് എന്ന് ചിലരുടെ വാദം ശരിയല്ല എന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.

ഇത് ഇമാം ഇബ്നുഹജർ അസ്ഖലാനി ഫത്ഹുൽ ബാരി സഹീഹുൽ ബുഖാരിയുടെ വിശദീകരണത്തിലും  الباري605/

ഇമാം ഇറക്കി ത്വർഹുതസ്രീബിലും380/2

 മറ്റുപണ്ഡിതന്മാരും  രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് .

ആലങ്കാരിക പ്രയോഗങ്ങളെ പറ്റി ഒരു ചുക്കും അറിയാത്തവരാണ് വിമർശനങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നത് എന്ന് ഈ വിശദീകരണത്തിൽ നിന്നും മനസ്സിലാക്കാം.

പണ്ഡിതന്മാരുടെ വിശദീകരണം താഴെ നൽകുന്നു.

وفي صحيح البخاري

باب حك البزاق باليد من المسجد

397 حدثنا قتيبة قال حدثنا إسماعيل بن جعفر عن حميد عن أنس بن مالك أن النبي صلى الله عليه وسلم رأى نخامة في القبلة فشق ذلك عليه حتى رئي في وجهه فقام فحكه بيده فقال إن أحدكم إذا قام في صلاته فإنه يناجي ربه أو إن ربه بينه وبين القبلة فلا يبزقن أحدكم قبل قبلته ولكن عن يساره أو تحت قدميه ثم أخذ طرف ردائه فبصق فيه ثم رد بعضه على بعض فقال أو يفعل هكذا

وفي فتح الباري605/1

قوله : ( أو أن ربه ) كذا للأكثر بالشك كما سيأتي في الرواية الأخرى بعد خمسة أبواب . وللمستملي والحموي " وأن ربه " بواو العطف ، والمراد بالمناجاة من قبل العبد حقيقة النجوى ومن قبل الرب لازم ذلك فيكون مجازا ، والمعنى إقباله عليه بالرحمة والرضوان ، وأما قوله : ( أو إن ربه بينه وبين القبلة ) وكذا في الحديث الذي بعده " فإن الله قبل وجهه " فقال الخطابي : معناه أن توجهه إلى القبلة مفض بالقصد منه إلى [ ص: 606 ] ربه فصار في التقدير : فإن مقصوده بينه وبين قبلته . وقيل هو على حذف مضاف أي عظمة الله أو ثواب الله .

وقال ابن عبد البر : هو كلام خرج على التعظيم لشأن القبلة . وقد نزع به بعض المعتزلة القائلين بأن الله في كل مكان ، وهو جهل واضح ; لأن في الحديث أنه يبزق تحت قدمه ، وفيه نقض ما أصلوه ، وفيه الرد على من زعم أنه على العرش بذاته [1] تؤول به هذا جاز أن يتأول به ذاك والله أعلم .

وفي طرح التثريب 380/2

الحافظ أبو الفضل زين الدين عبد الرحيم بن الحسين بن عبد الرحمن بن أبي بكر بن إبراهيم، الكردي الرازناني الأصل، المهراني، المصري، الشافعي، (725-80هـ، 1325-1404م). يقال له: العراق

وعن همام عن أبي هريرة قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا قام أحدكم للصلاة فلا يبصق أمامه

 فإنه مناج لله عز وجل ما دام في مصلاه ولا عن يمينه فإن عن يمينه ملكا ولكن ليبصق عن شماله أو تحت رجليه فيدفنه رواه البخاري .

. وعن نافع عن ابن عمر أن رسول الله صلى الله عليه وسلم رأى بصاقا في جدار القبلة فحكه ثم أقبل على الناس فقال إذا كان أحدكم يصلي فلا يبصق قبل وجهه فإن الله قبل وجهه إذا صلى وفي رواية للبخاري فتغيظ على أهل المسجد

والصواب ما قدمناه بدليل ما للقاضي إسماعيل بإسناد صحيح من حديث حذيفة أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال إذا قام الرجل في صلاته أقبل الله تعالى عليه بوجهه فلا يبزقن أحدكم في قبلته الحديث وقال صاحب المفهم إنه لما كان المصلي يتوجه بوجهه وقصده وكليته إلى هذه الجهة نزلها في حقه وجود منزلة الله تعالى فيكون هذا من باب الاستعارة كما قال الحجر الأسود يمين الله في الأرض أي بمنزلة يمين الله قلت .

وقد أول الإمام أحمد هذا الحديث قال القرطبي وقد يجوز أن يكون من باب حذف المضاف وإقامة المضاف إليه مقامه فكأنه قال مستقبل قبلة ربه أو رحمة ربه كما قال في الحديث الآخر فلا تبصق قبل القبلة فإن الرحمة تواجهه قلت ولا أحفظ هذا اللفظ في البصاق وإنما هو في مسح الحصا كما رواه أصحاب السنن الأربعة من حديث أبي ذر عن النبي صلى الله عليه وسلم قال إذا قام أحدكم إلى الصلاة فلا يمسح الحصا فإن الرحمة تواجهه .

Aslam Kamil saquafi parappanangadi

لمس المرءةസ്ത്രീയെ തൊട്ടാൽ വുളു മുറിയുമോ ?

 

സ്ത്രീയെ തൊട്ടാൽ വുളു മുറിയുമോ ? 

ഒഹാബി തട്ടിപ്പ് പിടികൂടുന്നു.

ഇമാം നവവി റ ശറഹു ൽ മുഹദ്ധബിൽ 2/35പറയുന്നു.

ഇമാം ശീറാസി റ യെ ഉദ്ധരിച്ചു പറയുന്നു.

നിക്ഷയം സ്ത്രീകളെ തൊട്ടാൽ വുളു മുറിയും

തൊടുക എന്നൽ പുരുഷൻ സ്ത്രീയുടേയോ സ്ത്രീ പുരുഷന്റെയോ തൊലി തമ്മിൽ മറകൂടാതെ ചേരലാണ് . അതിന്റെ തെളിവ് വിശുദ്ധ ഖുർആനിൽ അല്ലാഹു പറഞ്ഞു നിങ്ങൾ വെള്ളമില്ലെങ്കിൽ തയമ്മം ചെയ്യണം.

35/2

قال المصنف رحمه الله تعالى ( وأما لمس النساء فإنه ينقض الوضوء ، وهو أن يلمس الرجل بشرة المرأة أو المرأة بشرة الرجل بلا حائل بينهما فينتقض وضوء اللامس منهما لقوله تعالى : { أو لامستم النساء فلم تجدوا ماء فتيمموا } 

ഇമാം നവവി റ 

പറയുന്നു.

നമ്മുടെ മദ്ഹബ് അന്യ സ്ത്രീപുരുഷന്മാർ തൊലി തമ്മിൽ ചേരൽ  വുളു മുറിയുന്നതാണ്.മറയുണ്ടെങ്കൽ മുറിയില്ല.

ഈ അഭിപ്രായമാണ് .

 ഉമർ റ ഇബ്നു മസ്ഊദ് റ ഇബ്ൻ ഉമർ റ സൈദ്ബ്നു അസ് ലം റ മക് ഹൂൽ റ ശഅബി റ നഖഇ റ അത്വാഉ റ സുഹ്രി റ  യഹ് യ ബ്നു സഈദ് റ റബീഅത്ത് റ സഈദ് ബ്നു അബ്ദുൽ അസീസ് എന്നി പണ്ഡിതന്മാർക്കുള്ളത് .

മുറിയില്ല എന്നഭിപ്രായമുള്ള  പണ്ഡിതന്മാരുമുണ്ട്.

വികാരത്തോടെ തൊട്ടാൽ മുറിയുമെന്നാണ്  ഇമാം മാലിക് റ ഹകം  റഹമ്മാദ്  റ ലൈസ് റ  ഇസ് ഹാഖ് റ എന്നിവരിൽ നിന്നും ഉദ്ധരിച്ച അഭിപ്രായമാണിത്  .

മുറിയും എന്ന് പറയുന്ന നമ്മുടെ പണ്ഡിതന്മാരുടെ തെളിവ്.

1 നിങ്ങൾ സ്ത്രീകളെ തൊട്ടാൽ എന്ന ആയത്ത്

ലമസ് എന്ന വാക്കിന്റെ അർഥം കൈ കൊണ്ട് തൊടലാണ്. അതിന്ന് ആയത്തുകളും ഹദീസുകളും തെളിവുണ്ട്

ല മസ് എന്നാൽ  കൈ കൊണ്ടും മറ്റും   തൊടുന്നതിന് ആണ് . ഇബ്നു ദുറൈദ് ഇത് തന്നെ പറയുന്നു.

മാലിക് ഇമാമും ശാഫിഈ ഇമാമും അവരുടെ പണ്ഡിതന്മാരും തെളിവായി പിടിക്കുന്ന മറ്റൊരു തെളിവ് 

ഇബ്ൻ ഉമർ പിതാവിൽ നിന്നും  പിതാവ് പറഞ്ഞു.

പുരുഷൻ ഭാര്യയെ ചുമ്പിക്കുന്നതും കൈ കൊണ്ട് തൊടുന്നതും (ആയത്തിൽ പറഞ്ഞ ) മുലാ മസത്തിൽ ഉൾപെടും അത് കൊണ്ട് വല്ലവനും ഭാര്യയെ ചുംബിക്കുകയോ കൈകൊണ്ട് തൊടുകയോ ചെയ്താൽ അവൻ ചെയ്യേണ്ടതാണ്.ഈ ഹദീസിനെ പരമ്പര അങ്ങേയറ്റം സ്വഹീഹായ താണ്.

മുറിയില്ല എന്ന് പറയുന്ന ചിലർ കൊണ്ടുവന്ന  ഒരു തെളിവ് ആഇശ  റ  പറയുന്നു തിരുനബി അവിടത്തെ ഭാര്യമാരിൽ ചിലരെ ചുംബിക്കുകയും വുളു ചെയ്യാതെ പള്ളിയിലേക്ക് പുറപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

മറുപടി

 രണ്ട് രീതിയിൽ പറയാം 

ഒന്ന്  ഈ ഹദീസ് പണ്ഡിതന്മാരുടെ ഏകകണ്ഠമായ പ്രകാരം ദുർബലമാണ് .

ദുർബലമാണെന്ന് പറഞ്ഞവരിൽ സുഫ്‌യാനുസാരി റ  യഹ്യബ്നു സഈദ് റ അഹമദ്ബ്നു ഹമ്പൽ അബൂദാവൂദ് അബൂബക്കർ ന്നയ്സാബൂരി ദാറഖുത്‌നി ബൈഹഖി .മുൻഗാമികളും പിൻഗാമികളും മായ ധാരാളം പണ്ഡിതന്മാർ رضي الله عنهم

രണ്ടാമത്തെ മറുപടി

സഹീഹ് ആണെന്ന്  പറഞ്ഞാൽ പോലും  മറയുടെ മുകളിലൂടെ സംഭവിച്ചത് ആവാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. വുളു  മുറിയും എന്നറിയിക്കുന്ന മറ്റു തെളിവുകൾക്കിടയിൽ ഏകോപിപ്പിക്കൽ ഇത് കൊണ്ട്  സാധ്യമാകുന്നതാണ് 

മുറിയില്ല എന്ന് പറയുന്നവർക്കുള്ള രണ്ടാമത്തെ തെളിവ് ഇബ്റാഹീം തൈമി യിൽ നിന്നും ആ ഇശ റ പറയുന്നു.

തിരുനബി വുളു ഇന്ന് ശേഷം ഭാര്യയെ ചുമ്പിച്ചു വുളു മടക്കിയില്ല എന്ന റിപ്പോർട്ട്

മറുപടി

നേരത്തെ പറഞ്ഞ രണ്ട് കാരണങ്ങൾ (1 ദുർഭലമാണ് 2 സ്വഹീഹാണന്ന് സമ്മധിച്ചാൽ തന്നെ അത് മറയുടെ പിന്നിലാണ്.)

 തന്നെയാണ് ഇതിനുള്ള മറുപടി

ഇത് ളഈഫാണന്ന് പറയാൻ രണ്ട് കാരണമുണ്ട്. ഒന്ന് അബൂ റൗഖ് എന്നയാളെ യഹ് യ അടക്കമുള്ള പണ്ഡിതർ ദുർബലമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

കാരണം രണ്ട് ഇബ്രാഹിം തൈമി ആയിഷ റ യിൽ നിന്നും നേരിൽ കേട്ടിട്ടില്ല. ഇത് അബൂദാവൂദും  മറ്റും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.ഇമാം ബൈഹഖി ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്.അപ്പോൾ ഹദീസിൽ ദുർബലവും മുർസലുമാണെന്ന് മനസ്സിലായി.ഇമാം ബൈഹഖി പറയുന്നു ഈ വിഷയത്തെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത എല്ലാ ഹദീസുകളും ദുർബലമാണ്.

സൈനബയുടെ പുത്രി ഉമാമയെ ചുമന്ന് നബി നിസ്കരിച്ചു എന്ന ഹദീസ് കൊണ്ടുള്ള തെളിവിന്ന് മറുപടി . പലവിധത്തിൽ പറയാം 1 അതിൽ തെലി സ്പർശിച്ചു എന്ന് വരില്ല.

2 . ഉമാമ വുളു മുറിയാത്ത ചെറിയ കുട്ടിയാണ് . 3 ഉമാമ  തിരുനബിയുടെ മഹ്റമാണ്.

അവരുടെ മറ്റാരു തെളിവ്

 അവിടന്ന് സുജൂദിലേക്ക് പോയപ്പോൾ 

ആ ഇശാ ബീവിയുടെ കൈ അവിടത്തെ പാതത്തിൽ തട്ടി എന്ന ഹദീസ്

മറുപടി

 മേൽ ഹദീസിൽ തിരുനബി തൊലിയിൽ തൊട്ടു എന്ന് വരില്ല. മറയുടെ മുകളിലൂടെ യാവാം.

അവരുടെ മറ്റാരു തെളിവ്

തിരുനബിയുടെ കൈ ആഇശ ഉറങ്ങുമ്പോൾ അവരുടെ പാതത്തിൽ തൊട്ടത്

മറുപടി

തൊലിയിൽ സ്പർശിച്ചു എന്ന് വരില്ല. മറയുടെ മുകളിലൂടെ യാവാം. ഉറങ്ങുന്ന സ്ത്രീയുടെ കാലിൽ മറയുണ്ടാവലാണ് പതിവ്

ശറഹുൽ മുഹദ്ധബ് 2 / 35

Aslam Kamil saquafi parappanangadi

( فرع ) في مذاهب العلماء في اللمس قد ذكرنا أن مذهبنا أن التقاء بشرتي الأجنبي والأجنبية ينقض سواء أكان بشهوة وبقصد أم لا ، ولا ينتقض مع وجود حائل وإن كان رقيقا . وبهذا قال عمر بن الخطاب وعبد الله بن مسعود وعبد الله بن عمر وزيد بن أسلم ومكحول والشعبي والنخعي وعطاء بن السائب والزهري ويحيى بن سعيد الأنصاري وربيعة وسعيد بن عبد العزيز وهي إحدى الروايتين عن الأوزاعي .

" المذهب الثاني " لا ينتقض الوضوء باللمس مطلقا وهو مروي عن ابن عباس وعطاء وطاوس ومسروق والحسن وسفيان الثوري وبه قال أبو حنيفة ، لكنه قال إذا باشرها دون الفرج وانتشر فعليه الوضوء .

" المذهب الثالث " إن لمس بشهوة انتقض وإلا فلا ، وهو مروي عن الحكم وحماد ومالك والليث وإسحاق ، ورواية عن الشعبي والنخعي وربيعة والثوري . وعن أحمد ثلاث روايات كالمذاهب الثلاثة .

" المذهب الرابع " : إن لمس عمدا انتقض وإلا فلا ، وهو مذهب داود ، وخالفه ابنه فقال : لا ينتقض بحال .

" والخامس " إن لمس بأعضاء الوضوء انتقض وإلا فلا ، حكاه صاحب الحاوي عن الأوزاعي ، وحكى عنه أنه لا ينتقض إلا اللمس باليد .

" السادس " إن لمس بشهوة انتقض وإن لمس فوق حائل رقيق ، حكي عن ربيعة ومالك في رواية عنهما .

" السابع " إن لمس من تحل له لم ينتقض وإن لمس من تحرم عليه انتقض . حكاه ابن المنذر وصاحب الحاوي عن عطاء وهذا خلاف ما حكاه الجمهور عنه ولا يصح هذا عن أحد إن شاء الله . [ ص: 35 ]

 واحتج لمن قال لا ينتقض مطلقا بحديث حبيب بن أبي ثابت عن عروة عن عائشة رضي الله عنها " { أن النبي صلى الله عليه وسلم قبل بعض نسائه ثم خرج إلى الصلاة ولم يتوضأ } "

 وعن أبي روق عن إبراهيم التيمي عن عائشة " { أن النبي صلى الله عليه وسلم كان يقبل بعد الوضوء ثم لا يعيد الوضوء } " وبحديث عائشة المتقدم أن يدها وقعت على قدم النبي صلى الله عليه وسلم وهو ساجد وهو صحيح كما سبق 

وبالحديث المتفق على صحته { : أن النبي صلى الله عليه وسلم صلى وهو حامل أمامة بنت زينب ، رضي الله عنها فكان إذا سجد وضعها ، وإذا قام رفعها } " رواه البخاري ومسلم وبحديث عائشة في الصحيحين { : أن النبي صلى الله عليه وسلم كان يصلي وهي معترضة بينه وبين القبلة ، فإذا أراد أن يسجد غمز رجلها فقبضتها } " . وفي رواية للنسائي بإسناد صحيح " فإذا أراد أن يوتر مسني برجله " واحتجوا بالقياس على المحارم والشعر ، قالوا : ولو كان اللمس ناقضا لنقض لمس الرجل ، كما أن جماع الرجل الرجل كجماعه المرأة

 . واحتج أصحابنا بقول الله تعالى { : أو لامستم النساء } واللمس يطلق على الجس باليد ، قال الله تعالى { : فلمسوه بأيديهم } وقال النبي صلى الله عليه وسلم لماعز رضي الله عنه { لعلك قبلت أو لمست } الحديث ، ونهى عن بيع الملامسة ، وفي الحديث الآخر : " { واليد زناها اللمس } " . وفي حديث عائشة " { قل يوم إلا ورسول الله صلى الله عليه وسلم يطوف علينا فيقبل ويلمس }

 " قال أهل اللغة : اللمس يكون باليد وبغيرها ، وقد يكون بالجماع ، قال ابن دريد : اللمس أصله باليد ليعرف مس الشيء وأنشد الشافعي وأصحابنا وأهل اللغة في هذا قول الشاعر :

وألمست كفي كفه طلب الغنى ولم أدر أن الجود من كفه يعدي

[ ص: 36 ] قال أصحابنا : ونحن نقول بمقتضى اللمس مطلقا ، فمتى التقت البشرتان انتقض ، سواء كان بيد أو جماع 

، واستدل مالك ثم الشافعي وأصحابهما بحديث مالك عن ابن شهاب عن سالم بن عبد الله بن عمر عن أبيه " قال قبلة الرجل امرأته وجسها بيده من الملامسة ، فمن قبل امرأته أو جسها بيده فعليه الوضوء " وهذا إسناد في نهاية من الصحة كما تراه .

فإن قيل ذكر النساء قرينة تصرف اللمس إلى الجماع ، كما أن الوطء أصله الدوس بالرجل وإذا قيل وطئ المرأة لم يفهم منه إلا الجماع ، فالجواب أن العادة لم تجر بدوس المرأة بالرجل ، فلهذا صرفنا الوطء إلى الجماع بخلاف اللمس فإن استعماله في الجس باليد للمرأة وغيرها مشهور . وذكر أصحابنا أقيسة كثيرة منها أنه لمس يوجب الفدية على المحرم ، فنقض كالجماع قال إمام الحرمين في ( الأساليب ) : الوجه أن يقال ما ينقض الوضوء لا يعلل وفاقا ، قال : وقد اتفق الأئمة على أن اقتضاء الأحداث الوضوء ليس مما يعلل ، وإذا كان كذلك فلا مجال للقياس ، وليس لمس الرجل الرجل في معنى لمسه المرأة ، فإن لمسها يتعلق به وجوب الفدية وتحريم المصاهرة وغير ذلك ، فلا مطمع لهم في القياس على الرجل ، وقد سلم أكثرهم أن الرجل والمرأة إذا تجردا وتعانقا وانتشر له وجب الوضوء ، فيقال لهم بم نقضتم في الملامسة الفاحشة ؟ فإن قالوا بالقياس لم يقبل ، وإن قالوا لقربه من الحدث ، قلنا : القرب من الحدث ليس حدثا بالاتفاق ، ولا يرد علينا النائم فإنه إنما انتقض بالسنة لكونه لا يشعر بالخارج ، فلم يبق لهم ما يوجب الوضوء في الملامسة الفاحشة إلا ظاهر القرآن العزيز وليس فيه فرق بين الملامسة الفاحشة وغيرها .

وأما الجواب عن احتجاجهم بحديث حبيب بن أبي ثابت فمن وجهين أحسنهما وأشهرهما أنه حديث ضعيف باتفاق الحفاظ ، ممن ضعفه سفيان الثوري ويحيى بن سعيد القطان وأحمد بن حنبل وأبو داود وأبو بكر النيسابوري وأبو الحسن الدارقطني وأبو بكر البيهقي وآخرون من المتقدمين والمتأخرين . [ ص: 37 ] قال أحمد بن حنبل وأبو بكر ا 

لنيسابوري وغيرهما : غلط حبيب من قبلة الصائم إلى القبلة في الوضوء ، وقال أبو داود : روي عن سفيان الثوري أنه قال : ما حدثنا حبيب إلا عن عروة المزني يعني لا عن عروة بن الزبير وعروة المزني مجهول ، وإنما صح من حديث عائشة { : أن النبي صلى الله عليه وسلم كان يقبل وهو صائم } " .

( والجواب الثاني ) لو صح لحمل على القبلة فوق حائل بين الأدلة ، 

.والجواب عن حديث أبي روق بالوجهين السابقين وضعفوا الحديث بوجهين : أحدهما : ضعف أبي روق ضعفه يحيى بن معين وغيره . والثاني : أن إبراهيم التيمي لم يسمع عائشة ، هكذا ذكره الحافظ أبو داود وآخرون وحكاه عنهم البيهقي فتبين أن الحديث ضعيف مرسل ، قال البيهقي : وقد روينا سائر ما روي في هذا الباب في الخلافيات وبينا ضعفها فالحديث الصحيح عن عائشة في قبلة الصائم ، فحمله الضعفاء من الرواة على ترك الوضوء منها .

والجواب عن حديث حمل أمامة في الصلاة ورفعها ووضعها من أوجه أظهرها : أنه لا يلزم من ذلك التقاء البشرتين . والثاني : أنها صغيرة لا تنقض الوضوء . والثالث : أنها محرم . والجواب عن حديث عائشة في وقوع يدها على بطن قدم النبي صلى الله عليه وسلم أنه يحتمل كونه فوق حائل ، والجواب عن حديثها الآخر أنه لمس من وراء حائل وهذا هو الظاهر فيمن هو نائم في فراش وهذان الجوابان إذا سلمنا انتقاض ظهر الملموس وإلا فلا يحتاج إليهما . وأما قياسهم على الشعر والمحارم ولمس الرجل الرجل فجوابه ما سبق أن الشعر لا يلتذ بلمسه ، والمحرم والرجل ليسا مظنة شهوة وقد سبق عن إمام الحرمين إبطال القياس في هذا الباب . واحتج لمن قال ينقض اللمس بشهوة دون غيره بحديث أمامة والظاهر أنه كان يحصل معه مباشرة لكن بغير شهوة . ولأنها مباشرة بلا شهوة [ ص: 38 ] فأشبهت مباشرة الشعر والمحارم والرجل ولأنها ملامسة فاشترط في ترتب الحكم عليها الشهوة كمباشرة المحرم بالحج .

 واحتج أصحابنا بقول الله تعالى { : أو لامستم النساء } ولم يفرق . والجواب عن حديث أمامة بالأوجه الثلاثة السابقة . وعن الشعر وما بعده بأنه ليس مظنة شهوة ولذة . وعن مباشرة المحرم بأنه منع من الترفه وذلك يختص بالشهوة بخلاف هذا ، واحتج لداود بقول الله تعالى ( { : أو لامستم } ) وهذا يقتضي قصدا . واحتج أصحابنا بالآية وليس فيها فرق . ولأن الأحداث لا فرق فيها بين العمد والسهو كالبول والنوم والريح . وقولهم : " اللمس يقتضي القصد " غلط لا يعرف عن أحد من أهل اللغة وغيرهم ، بل يطلق اللمس على القاصد والساهي كما يطلق اسم القاتل والمحدث والنائم والمتكلم على من وجد ذلك منه قصدا أو سهوا أو غلبة . واحتج لمن خص النقض باليد بالقياس على مس الذكر . واحتجاج الأصحاب بالآية ، والملامسة لا تختص باليد ، وغير اليد في معناها في هذا وليس على اختصاص اليد دليل . وأما مس الذكر باليد فمثير للشهوة بخلاف غير اليد ولمس المرأة يثير الشهوة بأي عضو كان ، واحتج لمن قال : اللمس فوق حائل رقيق ينقض بأنه مباشرة بشهوة . فأشبه مباشرة البشرة . واحتج الأصحاب بأن المباشرة فوق حائل لا تسمى لمسا . ولهذا لو حلف لا يلمسها فلمس فوق حائل لم يحنث والله أعلم .

شرح المهذب 235

Aslam Kamil saquafi parappanangadi

സ്ത്രീയെ തൊട്ടാൽ വുളു മുറിയൽ نقص الضوء بلمس المرءة

 

സ്ത്രീയെ തൊട്ടാൽ വുളു മുറിയൽ

نقص الضوء بلمس المرءة

35/2وفي شرح المهذب

قال المصنف رحمه الله تعالى ( وأما لمس النساء فإنه ينقض الوضوء ، وهو أن يلمس الرجل بشرة المرأة أو المرأة بشرة الرجل بلا حائل بينهما فينتقض وضوء اللامس منهما لقوله تعالى : { أو لامستم النساء فلم تجدوا ماء فتيمموا } 

( فرع ) في مذاهب العلماء في اللمس قد ذكرنا أن مذهبنا أن التقاء بشرتي الأجنبي والأجنبية ينقض سواء أكان بشهوة وبقصد أم لا ، ولا ينتقض مع وجود حائل وإن كان رقيقا . وبهذا قال عمر بن الخطاب وعبد الله بن مسعود وعبد الله بن عمر وزيد بن أسلم ومكحول والشعبي والنخعي وعطاء بن السائب والزهري ويحيى بن سعيد الأنصاري وربيعة وسعيد بن عبد العزيز وهي إحدى الروايتين عن الأوزاعي .

واحتج لمن قال لا ينتقض مطلقا بحديث حبيب بن أبي ثابت عن عروة عن عائشة رضي الله عنها " { أن النبي صلى الله عليه وسلم قبل بعض نسائه ثم خرج إلى الصلاة ولم يتوضأ } "

وعن أبي روق عن إبراهيم التيمي عن عائشة " { أن النبي صلى الله عليه وسلم كان يقبل بعد الوضوء ثم لا يعيد الوضوء } " وبحديث عائشة المتقدم أن يدها وقعت على قدم النبي صلى الله عليه وسلم وهو ساجد وهو صحيح كما سبق

وبالحديث المتفق على صحته { : أن النبي صلى الله عليه وسلم صلى وهو حامل أمامة بنت زينب ، رضي الله عنها فكان إذا سجد وضعها ، وإذا قام رفعها } " رواه البخاري ومسلم وبحديث عائشة في الصحيحين { : أن النبي صلى الله عليه وسلم كان يصلي وهي معترضة بينه وبين القبلة ، فإذا أراد أن يسجد غمز رجلها فقبضتها } " . وفي رواية للنسائي بإسناد صحيح " فإذا أراد أن يوتر مسني برجله " واحتجوا بالقياس على المحارم والشعر ، قالوا : ولو كان اللمس ناقضا لنقض لمس الرجل ، كما أن جماع الرجل الرجل كجماعه المرأة

وأما الجواب عن احتجاجهم بحديث حبيب بن أبي ثابت فمن وجهين أحسنهما وأشهرهما أنه حديث ضعيف باتفاق الحفاظ ، ممن ضعفه سفيان الثوري ويحيى بن سعيد القطان وأحمد بن حنبل وأبو داود وأبو بكر النيسابوري وأبو الحسن الدارقطني وأبو بكر البيهقي وآخرون من المتقدمين والمتأخرين . [ ص: 37 ] قال أحمد بن حنبل وأبو بكر ا
لنيسابوري وغيرهما : غلط حبيب من قبلة الصائم إلى القبلة في الوضوء ، وقال أبو داود : روي عن سفيان الثوري أنه قال : ما حدثنا حبيب إلا عن عروة المزني يعني لا عن عروة بن الزبير وعروة المزني مجهول ، وإنما صح من حديث عائشة { : أن النبي صلى الله عليه وسلم كان يقبل وهو صائم } " .

( والجواب الثاني ) لو صح لحمل على القبلة فوق حائل بين الأدلة ،

والجواب عن حديث أبي روق بالوجهين السابقين وضعفوا الحديث بوجهين : أحدهما : ضعف أبي روق ضعفه يحيى بن معين وغيره . والثاني : أن إبراهيم التيمي لم يسمع عائشة ، هكذا ذكره الحافظ أبو داود وآخرون وحكاه عنهم البيهقي فتبين أن الحديث ضعيف مرسل ، قال البيهقي : وقد روينا سائر ما روي في هذا الباب في الخلافيات وبينا ضعفها فالحديث الصحيح عن عائشة في قبلة الصائم ، فحمله الضعفاء من الرواة على ترك الوضوء منها .

والجواب عن حديث حمل أمامة في الصلاة ورفعها ووضعها من أوجه أظهرها : أنه لا يلزم من ذلك التقاء البشرتين . والثاني : أنها صغيرة لا تنقض الوضوء . والثالث : أنها محرم . والجواب عن حديث عائشة في وقوع يدها على بطن قدم النبي صلى الله عليه وسلم أنه يحتمل كونه فوق حائل ، والجواب عن حديثها الآخر أنه لمس من وراء حائل وهذا هو الظاهر فيمن هو نائم في فراش

واحتج أصحابنا بقول الله تعالى { : أو لامستم النساء } واللمس يطلق على الجس باليد ، قال الله تعالى { : فلمسوه بأيديهم } وقال النبي صلى الله عليه وسلم لماعز رضي الله عنه { لعلك قبلت أو لمست } الحديث ، ونهى عن بيع الملامسة ، وفي الحديث الآخر : " { واليد زناها اللمس } " . وفي حديث عائشة " { قل يوم إلا ورسول الله صلى الله عليه وسلم يطوف علينا فيقبل ويلمس }

قال أهل اللغة : اللمس يكون باليد وبغيرها ، وقد يكون بالجماع ، قال ابن دريد : اللمس أصله باليد ليعرف مس الشيء وأنشد الشافعي وأصحابنا وأهل اللغة في هذا قول الشاعر :
وألمست كفي كفه طلب الغنى ولم أدر أن الجود من كفه يعدي

[ ص: 36 ] قال أصحابنا : ونحن نقول بمقتضى اللمس مطلقا ، فمتى التقت البشرتان انتقض ، سواء كان بيد أو جماع

واستدل مالك ثم الشافعي وأصحابهما بحديث مالك عن ابن شهاب عن سالم بن عبد الله بن عمر عن أبيه " قال قبلة الرجل امرأته وجسها بيده من الملامسة ، فمن قبل امرأته أو جسها بيده فعليه الوضوء " وهذا إسناد في نهاية من الصحة كما تراه .

فإن قيل ذكر النساء قرينة تصرف اللمس إلى الجماع ، كما أن الوطء أصله الدوس بالرجل وإذا قيل وطئ المرأة لم يفهم منه إلا الجماع ، فالجواب أن العادة لم تجر بدوس المرأة بالرجل ، فلهذا صرفنا الوطء إلى الجماع بخلاف اللمس فإن استعماله في الجس باليد للمرأة وغيرها مشهور .

شرح المهذب 2/35

ഇമാം നവവി

 https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=5186848238016720&id=100000747860028

*പ്രിയപ്പെട്ട* 

*ഇമാം നവവി(റ)*

=================

വഫാത്ത് ദിനം 

റജബ് : 24

=================

ഉപ്പാ.......

നമ്മുടെ വീട് മുഴുവനും പ്രകാശിക്കുന്നത്

ഞാൻ കാണുന്നു........,

ഏഴുവയസ്സ് പ്രായമുള്ള കുട്ടിക്കാലത്ത്  ഒരു രാത്രി ഉറക്കിൽ നിന്ന് ചാടി എഴുന്നേറ്റു കൊണ്ട് കുട്ടി പറയുകയാണ്.

സാത്വികനായിരുന്ന പിതാവ് പറയുകയാണ് . മകൻ കണ്ടത് ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിനെയാണ്. അന്ന്

റമളാനിലെ ഇരുപത്തേഴാം രാവായിരുന്നു.

ആ കുട്ടിയായിരുന്നു *ഇമാം നവവി(റ).*

അത്ഭുതകരമായ ജീവിതത്തിലൂടെ ചരിത്രത്തിലെ  അപൂർവ്വ വ്യക്തിത്വമായി മാറിയ മഹാത്മാവ് ,

45 വയസ്സ് മാത്രമായിരുന്നു ആ ജീവിതം , നൂറ്റാണ്ടുകൾ ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങൾ

ചെയ്തു തീർത്ത അത്ഭുത ജീവിതം.

പഠന കാലത്ത് ദിനവും വിവിധ ഫന്നുകളിൽ 12 കിതാബുകൾ പാഠം മാറുകയും അത് പഠിക്കുകയും നോട്ട് എഴുതുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. ഇരുപത്തിനാല് മണിക്കൂർ ഉള്ള ഒരു ദിനത്തിലെ കാര്യങ്ങളായിരുന്നു. എങ്ങിനെയിത് സാധ്യമാക്കി. വലിയ തൗഫീഖ് തന്നെ. സമയത്തിൽ വലിയ 

ബറക്കത്ത് ലഭിച്ച അനുഗ്രഹീതർ . 

രചനാ രംഗത്ത്

ഇമാമവർകൾ സൃഷ്ടിച്ച വിസ്മയങ്ങൾ ഒത്തിരിയാണ്.

 സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിമിൻ്റെ ശറഹുകളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം ഇമാമിൻ്റെ

ശറഹു മുസ്‌ലിമാണ്. ഇതിൻ്റെ പ്രത്യേകത 

ഫിഖ്ഹ് അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയുള്ള രചനയാണ്.

സുപരിചിതമായ ഇബ്നു ഹജർ(റ)ൻ്റെ തുഹ്ഫ, ഇമാം മഹല്ലി (റ) യുടെ മഹല്ലി

ഇമാം റംലി (റ) യുടെ നിഹായ , ഇമാം 

ശർബീനി (റ) യുടെ മുഗ്നിയും

അടക്കമുളള ഒത്തിരി വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ 

കൊണ്ട് സമ്പന്നമായ മിൻഹാജ് ഇമാമിൻ്റെ ശ്രദ്ധേയമായ രചനയാണ്.

ശൈഖ് അബു ഇസ്ഹാബ് 

ശീറാസി(റ)യുടെ

മുഹദ്ദബിന് പ്രൗഢമായൊരു വ്യാഖ്യാനമുണ്ട്

ഇമാമവർകൾക്ക് , ഒമ്പത് വാള്യങ്ങളുള്ള ശറഹുൽ മുഹദ്ദബ് .

റൗളയും ,രിയാളുസ്വാലിഹീനും ,അൽ അർബഊന ന്നവവിയ്യ അടങ്ങുന്ന 

രചനകൾ നീണ്ടതാണ്. ഹദീസ് പണ്ഡിതർക്ക് ശറഹു മുസ്‌ലിമും , കർമ്മശാസ്ത്ര പണ്ഡിതർക്ക് മിൻഹാജും , ചരിത്ര പണ്ഡിതർ ക്ക് തഹ്ദീബുൽ അസ്മാഇ വ ലുഗാത്തും

വലിയ റഫറൻസായി നിലകൊള്ളുന്നു.

സദാ സമയവും ഇമാം നവവി (റ) സ്മരിക്കപ്പെടുകയാണ്.

രണ്ടാം ശാഫിഈ എന്നാണ് മഹാനവർകളെ വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. അത്യത്ഭുതത്തോടെയാണ് ലോകം മഹാനരിലേക്ക് നോക്കുന്നത്..

ലോകം കൊടുത്ത ആദരവുകളുടെ ചരിതങ്ങൾ എമ്പാടും നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നു.

ഇമാം താജുദ്ദീൻ സുബ്കി (റ) പറയുന്നു:

"തൻ്റെ പിതാവായ ഇമാം തഖ്യുദ്ദീൻ സുബ്കി (റ) കോവർ കഴുതപ്പുറത്ത് യാത്ര ചെയ്യുന്ന വേളയിൽ വഴിമധ്യെ ഒരു വൃദ്ധനെ കണ്ടുമുട്ടുകയും , 

ധാരാളമായി സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു. സംസാരത്തിനിടയിൽ പെട്ടെന്ന് ചാടിയിറങ്ങി.

ആ വൃദ്ധനെ കൈ പിടിക്കുകയും  ദുആ ചെയ്യിപ്പിക്കുകയും , തൻ്റെ കൂടെ ആ കോവർ കഴുതപ്പുറത്ത് യാത്ര ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.

എന്തായിരുന്നു കാരണം. ?

ആ വൃദ്ധൻ മഹാത്മാവായ 

ഇമാം നവവി(റ)യെ

കണ്ട മനുഷ്യനായിരുന്നു.

മാത്രവുമല്ല ,  ഇമാം നവവി(റ)

മുദർരിസായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് ഹി: 742 ൽ

ഇമാം തഖ് യുദ്ദീൻ സുബ്കി (റ) മുദരിസായി

എത്തിയപ്പോൾ മഹാനവർകൾ ഇരുന്ന ഇരിപ്പടത്തിന്മേൽ ഇമാം സുബ്കി (റ) ചുംബിക്കുമായിരുന്നു.

അദ്ധ്യാത്മിക പാതയിലൂടെ ജീവിതം ധന്യമാക്കിയ ഫഖീഹായ മഹാൻ ഖുതുബിൻ്റെ പദവിയെത്തിച്ചവരായിരുന്നു. അവിടുത്തെ വിർദു ന്നവവി ശ്രേഷ്ഠമായ ഔറാദാണ്. വിശ്വാസികൾ നിത്യവും പാരായണം ചെയ്തു വരുന്നു. 

ഇമാമുനാ ശാഫിഈ (റ)യെ പ്രണയിച്ചൊരു ജീവിതമായിരുന്നു.

അതിരുകളില്ലാത്ത പ്രണയം. അങ്ങിനെ

ലയിച്ച് ലയിച്ച് രണ്ടാം ശാഫിയായി .

ഇമാം ശാഫിഈ(റ)ൻ്റ ഖബ്ർ സിയാറത്ത് ചെയ്യാനായി ഈജിപ്തിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു,  ഇമാം ശാഫിഈ(റ)യുടെ ജാറത്തിന്റെ ഖുബ്ബ ദര്‍ശിച്ചതോടെ ആ സ്ഥലത്ത് 

നിന്ന് പിന്നെ  ഒരടി മുന്നോട്ട് നീങ്ങിയില്ല,

എന്തേ അങ്ങ് മുമ്പോട്ട് പോകാത്തത് ? ഇമാം ശാഫിഈ(റ) ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ടെങ്കില്‍ അവിടുന്ന് താമസിക്കുന്ന വീടു കണ്ടാല്‍ പിന്നെ ഞാന്‍ ഒരടി മുന്നോട്ട് നീങ്ങുകയില്ലായിരുന്നു. ഇതായിരുന്നു

മഹാനവർകളുടെ മറുപടി

തൻ്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ തൻ്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവരായ ഇമാം ശാഫിഈ (റ) യുടെ മഖാമിലെ ഖുബ്ബയുടെ മഹത്വം

എടുത്തുദ്ധരിച്ചവരായിരുന്നു ഇമാമവർകൾ .

ആ ധന്യ ജീവിതം ഹിജ്റ:676,

റജബ്: 24 ന് റബ്ബിൻ്റെ റഹ്മത്തിലേക്ക്

യാത്രയായി.

റബ്ബ് അവിടുത്തെ ബറക്കത്തിനാൽ

നമ്മെ ഈമാനും ,ഇൽമുമുള്ളവരാക്കി

അനുഗ്രഹിക്കുമാറാകട്ടെ ,ആമീൻ .

പ്രാർത്ഥനകളും സ്മരണകളും

നടത്തുക.

അൽഫാതിഹ

മുഹമ്മദ് സാനി നെട്ടൂർ

ഇമാം നവവി(റ)*

  *ഇമാം നവവി(റ)* 

 *പേർ: യഹ്‌യ* 

 *ജനനം: ഹിജ്‌റ 631* *മുഹര്‍റം* 

 *പിതാവ്: ശറഫ്ബ്‌നുല്‍ മുര്‍റി(റ)* 

 *വഫാത്ത്: ഹിജ്റ 676* *റജബ്24* 

 *വയസ്സ് :45* 

    *ബാല്യത്തിലെ അൽഭുതം* 

 *قال ابن العطار رحمه الله: وذكر لى بعض الصالحين الكبار... فلما بلغ سبع سنين - وكانت ليلة السابع والعشرين  من رمضان - قال والده: وكان نائما في جنبى، فانتبه نصف الليل وأيقظني، وقال : يا أبت ما هذا النور قد ملأ الدار!؟* *فاستيقظ أهله جميعا، ولم نر شيئا، فعرفت أنها ليلة القدر.(المنهج السوى في ترجمة الإمام الننوي للإمام السيوطي:٣٠)* 

〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️

 *ഇമാം നവവി(റ)യുടെ പിതാവ് പറയുന്നതായി ഇബ്നുൽ അത്വാറ്(റ) പറയുന്നു:  മകന്* 

 *ഏഴു വയസ്സുള്ള സമയം റമളാനിലെ* *ഇരുപത്തിയേഴാം രാവ് - എന്റെയടുത്ത് രാത്രി ഉറങ്ങുകയായിരുന്നു* *നവവി(റ). അര്‍ധ രാത്രിയായപ്പോള്‍ എന്നെ വിളിച്ചുണര്‍ത്തി കുട്ടി ചോദിച്ചു: ‘ഉപ്പാ, എന്താണീ വീട്ടിലാകെ ഒരു പ്രകാശം കാണുന്നത്?’ ശേഷം* *വീട്ടുകാരെയെല്ലാം യഹ്‌യ വിളിച്ചുണര്‍ത്തി. പക്ഷേ അവരാരും തന്നെ പ്രകാശം കണ്ടില്ല.  പിതാവ് ശറഫ് അനുസ്മരിക്കുന്നു:* *‘ലൈലത്തുല്‍ ഖദ്‌റിന്റെ ഒളിവാണ് മകന്‍* *കണ്ടത്.’ (അൽമൻഹജുസ്സവി ഫീ തർജുമതിൽ ഇമാമിന്നവവി(റ) :30)*

 *ഗുരുവിന്റെ ദീർഘവീക്ഷണം* 

 *ﻭَﻗَﺎﻝَ ﺷَﻴْﺨﻪ ﻓِﻲ اﻟﻄَّﺮِﻳﻘَﺔ اﻟﺸَّﻴْﺦ ﻳﺎﺳﻴﻦ ﺑﻦ ﻳُﻮﺳُﻒ اﻟﺰَّﺭْﻛَﺸِﻲّ ﺭَﺃَﻳْﺖ اﻟﺸَّﻴْﺦ ﻣﺤﻴﻲ اﻟﺪّﻳﻦ ﻭَﻫُﻮَ اﺑْﻦ ﻋﺸﺮ ﺳِﻨِﻴﻦ ﺑﻨﻮﻯ ﻭَاﻟﺼﺒﻴﺎﻥ ﻳﻜﺮﻫﻮﻧﻪ ﻋﻠﻰ اﻟﻠّﻌﺐ ﻣَﻌَﻬﻢ ﻭَﻫُﻮَ ﻳﻬﺮﺏ ﻣِﻨْﻬُﻢ ﻭﻳﺒﻜﻲ ﻹﻛﺮاﻫﻬﻢ ﻭَﻳﻘْﺮَﺃ اﻟْﻘُﺮْﺁﻥ ﻓِﻲ ﺗِﻠْﻚَ اﻟْﺤَﺎﻝ ﻓَﻮَﻗﻊ ﻓِﻲ ﻗﻠﺒِﻲ ﺣﺒﻪ* *ﻭَﺟﻌﻠﻪ ﺃَﺑﻮﻩُ ﻓِﻲ ﺩﻛﺎﻥ ﻓَﺠﻌﻞ ﻻَ ﻳﺸْﺘَﻐﻞ ﺑِﺎﻟْﺒﻴﻊِ ﻭَاﻟﺸِّﺮَاء ﻋَﻦ اﻟْﻘُﺮْﺁﻥ ﻗَﺎﻝَ ﻓَﺄﺗﻴﺖ اﻟَّﺬِﻱ ﻳﻘﺮﺋﻪ اﻟْﻘُﺮْﺁﻥ ﻓﻮﺻﻴﺘﻪ ﺑِﻪِ ﻭَﻗﻠﺖ ﻟَﻪُ ﻫَﺬَا اﻟﺼَّﺒِﻲ ﻳُﺮْﺟَﻰ ﺃَﻥ ﻳﻜﻮﻥ ﺃﻋﻠﻢ ﺃﻫﻞ ﺯَﻣَﺎﻧﻪ ﻭﺃﺯﻫﺪﻫﻢ ﻭَﻳﻨْﺘَﻔﻊ اﻟﻨَّﺎﺱ ﺑِﻪِ ﻓَﻘَﺎﻝَ ﻟﻲ ﻣﻨﺠﻢ ﺃَﻧْﺖ ﻓَﻘﻠﺖ ﻻَ ﻭَﺇِﻧَّﻤَﺎ ﺃﻧﻄﻘﻨﻲ اﻟﻠﻪ ﺑﺬﻟﻚ ﻓَﺬﻛﺮ ﺫَﻟِﻚ ﻟﻮاﻟﺪﻩ ﻓﺤﺮﺹ ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﺇِﻟَﻰ ﺃَﻥ ﺧﺘﻢ اﻟْﻘُﺮْﺁﻥ ﻭَﻗﺪ ﻧﺎﻫﺰ اﻻﺣﺘﻼﻡ.* 

 *(طبقات الشافعية الكبرى-٨/٣٩٦)* 

〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️

 *ഇമാം നവവി(റ)വിന്റെ ആത്മിയ ഗുരുവായ* 

 *ശൈഖ് യാസീനു ബ്‌നു യൂസുഫില്‍ മാറാക്കിശി(റ) പറയുന്നു: ഞാൻ* *നവയില്‍ വെച്ച്  നവവി(റ) നെ കണ്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് പത്ത് വയസ്സാണ് പ്രായം. കൂട്ടുകാര്‍ കളിക്കാനായി അദ്ദേഹത്തെ* *നിര്‍ബന്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു പക്ഷേ അദ്ദേഹം അവിടെ നിന്ന് ഓടിപ്പോയി, അവർ നിർബന്ധിച്ചതിന്റെ പേരിൽ  കരഞ്ഞ്* *കൊണ്ടോടുമ്പോഴും അദ്ദേഹം ഖുര്‍ആന്‍ പാരായണം* *ചെയ്യുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ‘എനിക്ക് ആ കുട്ടിയോട് വലിയ ഇഷ്ടം തോന്നി.* 

 *അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അദ്ദേഹത്തെ തന്റെ കടയിൽ കച്ചവടത്തിനായി നിയമിച്ചു. പക്ഷേ അദ്ദേഹത്തിന്* *കച്ചവടത്തിൽ തീരെ താല്പര്യമില്ലായിരുന്നു. ആ സമയത്തും മഹാൻ  ഖുർആൻ* *പാരായണത്തിൽ വ്യാപൃതനായിരുന്നു.* 

 *ഞാൻ കുട്ടിയെ ഖുര്‍ആന്‍ പഠിപ്പിക്കുന്ന ഉസ്താദിനെ സമീപിച്ച് ചില നിര്‍ദേശങ്ങള്‍ നല്‍കി. ഞാന്‍* *ഗുരുനാഥനോടിങ്ങനെ പറഞ്ഞു: ഈ കുട്ടി സമകാലത്തെ വലിയ പണ്ഡിതനും വലിയ* *പരിത്യാഗിയുമായിത്തീരുമെന്നും ഇവനെ കൊണ്ട് സമുദായത്തിന് വലിയ ഉപകാരം ലഭിക്കുമെന്നും എനിക്കു പ്രതീക്ഷയുണ്ട്.’* 

 *ഇതു കേട്ട് ഗുരു ചോദിച്ചു: നിങ്ങളെന്താ ജ്യോത്സ്യനാണോ?* 

 *ഞാന്‍: ‘അല്ല, പക്ഷേ അല്ലാഹു എന്നെക്കൊണ്ടിതു പറയിപ്പിച്ചതാണ്.’* 

 *തുടര്‍ന്ന്  ഇമാമവര്‍കളുടെ പിതാവിനോട് ഈ കാര്യങ്ങളൊക്കെ പറഞ്ഞു.  കുട്ടിയെ ഖുര്‍ആന്‍ പൂര്‍ണമായും ഹിഫ്ളാക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കാൻ നിര്‍ദേശിച്ചു. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ ഇമാം ചെറുപ്പത്തിലേ ഖുര്‍ആന്‍ ഹൃദിസ്ഥമാക്കി.* 

 *(ത്വബഖാത്തു ശ്ശാഫിയ്യത്തിൽ കുബ്റാ:8/396)*

 *ശാഫിഈ ഇമാമി(റ)നോട്  ആദരവ്* 

 *ولقد حكي عن الإمام النووي رحمه الله تعالى أنه لما أتى إلى مصر لزيارة قبر الشافعي رضي الله عنه وقف عند باب القرافة من بعيد ونزل الجمل وذلك بحيث يرى القبة الشريفة وسلم عليه فقيل له: ألا تتقدم؟ فقال: لو كان الشافعي حيا ما كان* *مقامي أن أتقرب منه إلا على هذا من المسافة أو كما قال...* 

 *(إتحاف السادة المتقين للإمام السيد مرتضى الزبيدي ج: ٤ ص: ٤٥٧)* 

〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️

 *സയ്യിദ് മുർതളസ്സബീദി(റ) ഉദ്ധരിക്കുന്നു: ഇമാം നവവി(റ) ഒരിക്കൽ ഇമാം ശാഫിഈ(റ)വിന്റെ ഖബ്റ് സിയാറത്ത് ചെയ്യാൻ മിസ്റിലേക്ക് വന്നപ്പോൾ  മഖാമിന്റെ കവാടത്തിൽ നിന്നും കുറച്ചു അകലെ വെച്ച്  ഒട്ടകപ്പുറത്ത് നിന്നും ഇറങ്ങുകയും ഖുബ്ബ കാണുന്ന വിധത്തിൽ* *അവിടെത്തന്നെ നിന്ന് സിയാറത്ത് ചെയ്യുകയും സലാം പറയുകയും ചെയ്തു. ഒരാൾ ചോദിച്ചു: അങ്ങെന്താണ് മുന്നോട്ട് പോകാത്തത്?* 

 *നവവി(റ): ശാഫിഈ ഇമാം(റ) ഇപ്പോൾ ജീവിച്ചിരുപ്പുണ്ടെങ്കിൽ ഞാനിത്ര ദൂരത്തേ നിൽക്കുകയുള്ളു.* 

 *(ഇത്ഹാഫ്:4/357)*

 *വൃദ്ധന്റെ കോലത്തിൽ ഇബ്‌ലീസ്* 

 *قال : وكنت مريضة بالمدرسة الرواحية ، فبينما أنا في بعض الليالي في الصفة الشرقية منها ، ووالدي واخوتي وجماعة من أقاربي نائمون إلى جنبي ، إذ نشطني الله تعالی وعافاني من الحمى ، فاشتاقت نفسي إلى الذكر ، فجعلت أسبح ، فبينا أنا كذلك بين الجهر والاسرار ، إذا شیخ حسن الصورة جميل* *المنظر ، يتوضأ على حافة البركة وقت نصف الليل او قريب منه ، فلما فرغ من وضوئه أتاني وقال لي يا ولدي لا تذكر الله تعالی تشوش على والدك واخوتك وأهلك ومن في هذه المدرسة ، أنت ؟ فقال ، أنا ناصح لك، ودعني أكون من کنت ، فوقع في نفسي أنه إبليس ، فقلت : أعوذ بالله من الشيطان الرجيم ، ورفعت صوتي بالتسبيح ، فأعرض عني ومشى إلى ناحية باب المدرسة ، فانبهت والدي والجماعة على صوتي فقمت إلى باب المدرسة فوجدته مقفلا ، وفتشتها فلم أجد فيها أحدا غير من كان فيها ، فقال لي والدي : با يحيى ، ما خبرك ؟ فأخبرته الخبر ، فجعلوا يتعجبون ، وقعدنا كلنا نسبح ونذكر.* 

 *(المنهج السوي في ترجمة الإمام النووي:٥٥)* 

〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️

 *ഇമാം സുയുത്വി(റ) ഉദ്ധരിക്കുന്നു: ഇമാം നവവി(റ) പറയുന്നു: റവാഹിയ്യ* *മദ്‌റസയിലായിരിക്കെ ഞാൻ രോഗിയായി.*  *അന്നു രാത്രി  മദ്‌റസയുടെ കിഴക്ക് വശത്തായിരുന്നു ഞാന്‍. പിതാവും മറ്റ് സഹോദരങ്ങളും എന്റെ അടുത്തായി* *കിടന്നുറങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ എന്റെ പനി സുഖപ്പെടുകയും ഞാന്‍ ഉന്മേഷവാനാവുകയും ചെയ്തു. അപ്പോള്‍* *അല്‍പം ദിക്ര്‍ ചൊല്ലാന്‍ ആഗ്രഹിച്ചു. അങ്ങനെ അധികം ഉറക്കെയും എന്നാല്‍ തീരെ* *പതുക്കെയുമല്ലാത്ത വിധത്തില്‍ ഞാന്‍ തസ്ബീഹ് ചൊല്ലാനാരംഭിച്ചു. അര്‍ധ രാത്രിയായപ്പോള്‍ കാണാനഴകുള്ള ഒരു വൃദ്ധന്‍ ഹൗളില്‍ നിന്ന് വുളു ചെയ്യുന്നത് കണ്ടു. ശേഷം അയാള്‍ എന്റെയടുത്തുവന്നു പറഞ്ഞു: ‘മോനേ, നീ ദിക്ര്‍ ചൊല്ലണ്ട. നിന്റെ പിതാവിനും സഹോദരങ്ങള്‍ക്കും കുടുംബത്തിനും ഈ മദ്‌റസയിലുള്ളവര്‍ക്കും അതൊരു ശല്യമാകും.’ ഞാനപ്പോള്‍ ചോദിച്ചു: കാരണവരേ, നിങ്ങളാരാണ്?* 

 *‘അത് വിടുക. ഞാനാരെങ്കിലുമായിക്കോട്ടെ. നിന്റെയൊരു ഗുണകാംക്ഷിയാണെന്ന് കൂട്ടിക്കോളൂ’ എന്നായിരുന്നു വൃദ്ധന്റെ മറുപടി.* 

 *ഇത് ഇബ്‌ലീസാണെന്ന് എന്റെ മനസ്സ് പറഞ്ഞു. ഉടന്‍ ഞാന്‍* ‘ *അഊദുബില്ലാഹി….’ ചൊല്ലി. ഉറക്കെ തസ്ബീഹും ആരംഭിച്ചു. ഇത് കേട്ടതും വൃദ്ധന്‍* *വാതിലിന്റെ ഭാഗത്തേക്ക് നീങ്ങി. ഞാന്‍ തസ്ബീഹ് തുടര്‍ന്നു.* *പിതാവിനെയടക്കം എല്ലാവരെയും* *ഉണര്‍ത്തുകയും ചെയ്തു. എന്നാല്‍ വാതിലിനു സമീപം ചെന്നു* *നോക്കിയപ്പോള്‍ അത് പൂട്ടിയ അവസ്ഥയില്‍* *തന്നെയായിരുന്നു. ആ വൃദ്ധനെ അവിടമാകെ തിരഞ്ഞെങ്കിലും* *നേരത്തെയുണ്ടായിരുന്നവരല്ലാതെ ആരെയും കണ്ടില്ല. ഞാനിങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് കണ്ട് പിതാവ് ചോദിച്ചു: ‘യഹ്‌യാ, എന്താണിത്?’ ഞാന്‍ സംഭവം വിവരിച്ചപ്പോള്‍ എല്ലാവരും അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഉടന്‍ ഞങ്ങളെല്ലാം* *കൂട്ടമായി* *തസ്ബീഹും മറ്റു ദിക്‌റുകളും ആരംഭിച്ചു.’* 

 *(അൽമൻഹജുസ്സവി:55)*

 *ദിനേന 12 സബ്കുകൾ* 

 *തന്റെ പഠനത്തെക്കുറിച്ച് ഇമാം നവവി(റ)ന്റെ വിവരണം ശിഷ്യന്‍ ഉദ്ധരിക്കുന്നതിങ്ങനെ:* *‘ഞാന്‍ എല്ലാ ദിവസവും മഹാന്മാരായ ഗുരുവര്യന്മാരുടെ അടുത്തു നിന്ന് 12 പാഠങ്ങള്‍* *ഓതുമായിരുന്നു. വസ്വീത്വില്‍ (ഇമാം ഗസ്സാലി-റ-യുടെ ഫിഖ്ഹ് ഗ്രന്ഥം) നിന്ന് രണ്ടു പാഠവും അല്‍മുഹദ്ദബ് (ഇമാം ശീറാസി-റ-യുടെ കര്‍മശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം),* *അല്‍ജംഉ ബൈനസ്സ്വഹീഹൈനി (ഹാഫിള് അബൂഅബ്ദില്ലാഹില്‍ ഉന്‍ദുലൂസി-റ-യുടെ ഹദീസ് കിതാബ്),* *സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം, ഇബ്‌നു ജിന്നി(റ)യുടെ ലുമഅ്(വ്യാകരണ ഗ്രന്ഥം),* *ഇബ്‌നുസ്സക്കീത്ത്(റ)യുടെ ഇസ്വ്‌ലാഹുല്‍ മന്‍ത്വിഖ് (സാഹിത്യ കൃതി), ഇല്‍മുസ്സ്വര്‍ഫ്, ഉസ്വൂലുല്‍ ഫിഖ്ഹ്, അസ്മാഉര്‍രിജാല്‍ (ഹദീസ് നിവേദക ചരിത്രം), ഉസ്വൂലുദ്ദീന്‍ (വിശ്വാസ കാര്യം)* *എന്നിവകളില്‍ ഓരോ പാഠവുമായിരുന്നു നിത്യവും പഠിച്ചിരുന്നത്.’*

 *അറിവിനായുള്ള ജീവിതം* 

 *ഇബ്‌നുല്‍ അത്താര്‍ പറഞ്ഞു: മുഴുവന്‍ സമയവും അറിവു ശേഖരണത്തിനും സല്‍കര്‍മ നിര്‍വഹണത്തിനും വിനിയോഗിച്ചിരുന്ന ഇമാം ദിവസം ഒരു തവണ മാത്രമേ ഭക്ഷണം* *കഴിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. അത്താഴ സമയത്ത് ഒരു പ്രാവശ്യം വെള്ളവും കുടിക്കും.* *ഉറക്കം വരുമെന്ന് ഭയന്ന് ഒരിക്കലും തണുത്ത വെള്ളം കുടിച്ചിരുന്നില്ല. ഭക്ഷണത്തിന് വേണ്ടി കൂടുതല്‍ സമയം ചെലവഴിക്കുകയോ ഒരേ സമയം രണ്ട് തരം കറികള്‍* *ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്തിരുന്നില്ല. പിതാവ് എത്തിച്ചുകൊടുക്കുന്ന ഉണങ്ങിയ കാരക്ക, അത്തിപ്പഴം പോലുള്ള ലളിത ഭക്ഷണമായിരുന്നു കഴിച്ചിരുന്നത്.* *ഭൗതികമായ ആഡംബരങ്ങളില്‍ നിന്ന് പൂര്‍ണമായും വിട്ടുനിന്നു. ആരാധനാ കാര്യങ്ങളില്‍ വളരെ ശ്രദ്ധ പുലര്‍ത്തുകയും അതിനായി ഏറെ സമയം വിനിയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു* *(ശദറാത്തുദ്ദഹബ് 5/353).*

[26/02, 10:14 pm] Ustha: *സമയത്തിൽ ബറകത്തുള്ള മഹാൻ* 

 *ഇമാം യാഫിഈ(റ) പറയുന്നു: ആയുസ്സിലും സമയത്തിലും ബറകത്ത് നല്‍കപ്പെട്ട മഹാനാണ് ഇമാം നവവി(റ).* *അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രത്യേക പരിഗണന മഹാനു ലഭിച്ചിരുന്നു. ആ പരിഗണനയുടെ ബറകത്താണ് ജീവിതത്തിലും രചനയിലും പ്രകടിതമായത്.* *അതുകൊണ്ടാണ് സര്‍വ നാടുകളിലും സകല ജനങ്ങളും മഹാന്റെ കിതാബുകള്‍ നെഞ്ചോട് ചേര്‍ക്കുന്നത് (മിര്‍ആതുല്‍ ജിനാന്‍, 4/185).*

[26/02, 10:14 pm] Ustha: *കണ്ട കണ്ണുകളോട് ആദരവ്* 

 *وقال الشيخ تاج الدين السبكي رحمه الله في الترشيح : واقف الوالد مرة وهو راكب على بغلته شيخا عاميا  ماشيا، فتحادثا، فوقع في كلام ذلك الشيخ أنه رأى النووى،  ففي الحال نزل عن بغلته وقبل يد ذلك الشيخ العامى وسأله الدعاء، وقال له  اركب خلفي، فلا اركب وعين رأت وجه النووي تمشي بين يدي.* 

 *(المنهج السوي في ترجمة الإمام النووي: ٦١)* 

〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️

 *താജുദ്ദീനുസ്സുബ്കി(റ) പറയുന്നു: എന്റെ പിതാവ് തഖിയുദ്ദീനുസ്സുബ്കി(റ) ഒരിക്കൽ തന്റെ കുതിരപ്പുറത്തു യാത്ര ചെയ്യവേ യാദൃശ്ചികമായി നടന്നു പോകുന്ന വൃദ്ധനായ ഒരു സാധാരണക്കാരനെ കാണാനിടയായി. അവർ പരസ്പരം കുറച്ചു സമയം സംസാരിച്ചു. സംസാര മധ്യേ ആ വൃദ്ധന്‍ താന്‍ ഇമാം നവവി(റ)വിനെ കണ്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞു. അതുകേട്ട* *ഉടനെ മഹാനവർകൾ തന്റെ കുതിരപ്പുറത്തു നിന്ന് താഴെയിറങ്ങി ആ വൃദ്ധന്റെ കൈ പിടിച്ചു ചുംബിച്ച് കൊണ്ട്* *പറഞ്ഞു: നിങ്ങള്‍  വാഹനത്തിൽ എന്റെ പിന്നിൽ കയറണം. ഇമാം നവവി(റ)വിനെ കണ്ട നിങ്ങള്‍ നടക്കുമ്പോൾ ഞാന്‍ വാഹനപ്പുറത്ത് സഞ്ചരിക്കുകയില്ല.* 

 *(അൽമൻഹജുസ്സവി:61)*

ഇമാം നവവി رض

 [Repost with updation]

#തിരുത്തപ്പെടേണ്ട_ധാരണ...

ഇന്ന് ഇമാം നവവി رضي الله تعالى عنه വിന്റെ വഫാത് ദിനം (ഹിജ്റഃ 676 റജബ് 24 ബുധനാഴ്ച രാവിൽ).

'45 അല്ലെങ്കിൽ 46 വർഷം കൊണ്ട് ഇമാം നവവി رضي الله تعالى عنه തീർത്ത വിപ്ലവങ്ങൾ...' ചിലരെങ്കിലും ഇങ്ങിനെ ധരിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം. മഹാനവർകളുടെ ആകെ ആയുസ്സിനെക്കുറിച്ചാണിതെങ്കിൽ പന്തികേടൊന്നുമില്ല. നേരെമറിച്ച്, വൈജ്ഞാനിക രംഗത്ത് അവിടുന്ന് ചെലവിട്ട കാലയളവിനെക്കുറിച്ചാണെങ്കിൽ ആ ധാരണ  തിരുത്തപ്പെടേണ്ടതല്ലേ?. കാരണം, ഇമാം നവവി (റ) -ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ഖ്വുർആൻ പഠനമാരംഭിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും- ഔദ്യോഗികമായി ഇൽമിയ്യായ മേഖലയിലേക്ക് കടന്നു വന്നത് പത്തൊമ്പതാം വയസ്സിൽ മാത്രമാണ്.  വിശ്രുതരായ നിരവധി പണ്ഡിതന്മാർ ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 26 അല്ലെങ്കിൽ 27 വർഷം കൊണ്ട് മാത്രമാണ് മഹാനവർകൾ ഈ വിപ്ലവങ്ങളെല്ലാം തീർത്തതെന്നർത്ഥം. ഇമാം നവവി رضي الله تعالى عنه വിനെക്കുറിച്ച് ഇപ്പോൾ കൂടുതലെഴുതുന്നില്ല. ചില വിവരങ്ങൾ മാത്രം താഴെ ചേർക്കുന്നു...

ഇമാം സുയൂത്വി رضي الله تعالى عنه ഉദ്ധരിക്കുന്നു:

ونوزع مرة في النقل عن الوسيط فقال: "أتنازعني وقد طالعته أربعمائة مرة؟".

__المنهاج السوي للإمام السيوطي ص: ٤٣

ഇമാം ഇബ്നുൽ അത്ത്വാർ رضي الله تعالى عنه പറയുന്നു:

وقال لي جماعة من أقاربه وأصحابه بنوى: إنهم سألوه يوما أن لا ينساهم في عرصات القيامة، فقال لهم: "إن كان ثم جاه، والله لا دخلت الجنة وأحد ممن أعرفه ورائي، ولا أدخلها إلا بعدهم".

__تحفة الطالبين للإمام ابن العطار ص: ١٥٤

ഇമാം അസ്സയിദ് മുർതളാ അസ്സബീദീ رضي الله تعالى عنه പറയുന്നു:

ولقد حكي عن الإمام النووي رحمه الله تعالى أنه لما أتى إلى مصر لزيارة قبر الشافعي رضي الله عنه وقف عند باب القرافة من بعيد ونزل الجمل وذلك بحيث يرى القبة الشريفة وسلم عليه فقيل له: ألا تتقدم؟ فقال: لو كان الشافعي حيا ما كان مقامي أن أتقرب منه إلا على هذا من المسافة أو كما قال...

__إتحاف السادة المتقين للإمام السيد مرتضى الزبيدي ج: ٤ ص: ٤٥٧، وكذا في المطلب التام السوي للعلامة مصطفى البكري ٣١

ഇമാം സഖാവി رضي الله تعالى عنه പറയുന്നു:

بل حكى (أي: الإمام تاج الدين السبكي رضي الله تعالى عنه) عن والده (وهو الإمام تقي الدين السبكي رضي الله تعالى عنه) أيضا أنه رافق في مسيره -وهو راكب بغلته- شيخا ماشيا فتحادثا فكان في كلام ذاك الشيخ: أنه رأى النواوي قال: ففي الحال نزل الوالد عن بغلته وقبل يد ذاك الشيخ وهو عامي جلف وسأله الدعاء ثم دعاه حتى أردفه معه وقال: لا أركب وعين رأت وجه النواوي تمشي بين يدي أبدا

__المنهل العذب الروي للإمام السخاوي ص: ٦٤

ഇമാം ഇബ്‌നു ഇമാമില്‍ കാമിലിയ്യ: رضي الله تعالى عنه പറയുന്നു:

وكان رحمه الله إذا ذكر الصالحين ذكرهم بتعظيم وتوقير واحترام، وسوَّدهم وذكر مناقبهم، وكراماتهم.

__بغيةالراوي للإمام ابن إمام الكاملية ص: ٣٧

ഇമാം നവവി رضي الله تعالى عنه വിന്റെ ചരിത്രം പരാമർശിച്ച ഗ്രന്ഥങ്ങൾ നിരവധിയാണ്...

അവിടുത്തെക്കുറിച്ച് പറയുന്നതിനു മാത്രമായുള്ള പൗരാണികമായ അഞ്ച് രചനകൾ തന്നെ ശ്രദ്ധയിൽ പെട്ടു.

١) تحفة الطالبين في ترجمة شيخنا الإمام النووي محيي الدين

ഇമാം നവവി رضي الله تعالى عنه യുടെ ശിഷ്യനും 'മുഖ്തസ്വറുന്നവവി' എന്ന പേരില്‍ വിശ്രുതനുമായ ഇമാം അലാഉദ്ദീൻ ഇബ്‌നുൽ അത്ത്വാര്‍ رضي الله تعالى عنه (വഫാത്: ഹി.724)  ആണിതിന്റെ രചയിതാവ്.

http://www.feqhweb.com/dan3/uploads/13581553681.pdf

٢) ترجمة الشيخ محيي الدين يحيى الحزامي النووي الدمشقي الشافعي

ഇമാം ഇബ്നു സ്സ്വൈറഫീ (റ) ആണ് (വഫാത്: ഹി.738) ഇതിന്റെ രചയിതാവ്.

٣) بغية الراوي في ترجمة الإمام النواوي

ഇമാം കമാലുദ്ദീൻ ഇബ്‌നു ഇമാമില്‍ കാമിലിയ്യഃ رضي الله تعالى عنه (വഫാത്: ഹി.874) ആണ് ഇതിന്റെ രചയിതാവ്.

http://ia600701.us.archive.org/31/items/LQa3alshr12/3shr146.pdf

٤) المنهل العذب الروي في ترجمة قطب الأولياء النووي

ഇമാം ശംസുദ്ദീൻ അസ്സഖാവീ رضي الله تعالى عنه (വഫാത്: ഹി. 902) ആണ് ഇതിന്റെ രചയിതാവ്.

http://archive.org/download/abu_yaala_tarjamanawawi_shakhawi/tarjamanawawi_shakhawi.pdf

٤) المنهاج السوي في ترجمة الإمام النووي

ഇമാം ജലാലുദ്ദീൻ അസ്സുയൂത്വി رضي الله تعالى عنه (വഫാത്: ഹി. 911) ആണിതിന്റെ രചയിതാവ്.

http://www.archive.org/download/nawawisayuti/nawawi_sayuti.pdf

ഇവകളിൽ ഇമാം കമാലുദ്ദീൻ ഇബ്‌നു ഇമാമില്‍ കാമിലിയ്യഃ (റ) യുടെയും ഇമാം സഖാവീ (റ) യുടെയും ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഇമാം നവവീ (റ) യുടെ മഖ്ബറക്കരികിൽ ഓതപ്പെട്ടതായി ഇമാം സഖാവി (റ) അൽ ജവാഹിറു വദ്ദുററിൽ (3/ 1276) രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഇമാം നവവീ رضي الله تعالى عنه വിന്റെയും മറ്റു മഹാന്മാരുടെയും ബറകാത്ത് കൊണ്ട് അല്ലാഹു سبحانه وتعالى നമുക്ക് ഉപകാര പ്രദമായ വിജ്ഞാനം നൽകട്ടെ... ആമീൻ, ആമീൻ, ആമീൻ.

ദുആ വസ്വിയ്യതോടെ,

അഹ്മദ് കാമിൽ സഖാഫി മമ്പീതി

#മഅ്ദിൻ_സ്കൂൾ_ഓഫ്_എക്സലൻസ്_മലപ്പുറം

+917736366189

ഇസ്‌ലാം വിമർശനത്തിന്ഖിബ്ലയുടെ നേരെ തുപ്പരുത് അവന്റെയും ഖിബ് ലയുടേയും മറുപടി

 

Aslam Kamil saquafi parappanangadi

ചോദ്യം

ഖിബ്ലയുടെ നേരെ തുപ്പരുത് അവന്റെയും ഖിബ് ലയുടേയും ഇടയിൽ നിൻറെ രക്ഷിതാവ് ഉണ്ട് എന്ന് പ്രത്യ ക്ഷ്യം അറിയിക്കുന്ന ഹദീസിൻറെ ഉദ്ദേശമന്ത് ?

മറുപടി

അത് ആലങ്കാരിക പ്രയോഗമാണ്..

ആലങ്കാരിക

 പ്രയോഗത്തിന് നേർ അർത്ഥം ഉദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നതല്ല എന്ന്  അതിനെപ്പറ്റി അറിയുന്നവർക്ക്  വിശദീകരിക്കേണ്ടതില്ല.

മറിച്ച് അതിനാൽ മറ്റൊരു അർത്ഥമായിരിക്കും ഉദ്ദേശിക്കപ്പെടുക .  അത് സാഹിത്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

ചോദ്യത്തിൽ പറയപ്പെട്ട ഹദീസ്  വിവിധ രീതിയിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

അവൻ  റബ്ബിനോട് സംഭാഷണം നടത്തുകയാണ് അതുകൊണ്ട് ഖിബിലക്ക് നേരെ തുപ്പരുത് എന്ന് ഒരു റിപ്പോർട്ടിൽ കാണാം ബുഖാരി 397

ചോദ്യത്തിൽ പറഞ്ഞ റിപ്പോർട്ടിലെ ഉദ്ദേശിച്ച അർത്ഥം നിസ്കരിക്കുന്നവൻറെയും കിബിലയുടെയും ഇടയിലുള്ള ഉള്ള സ്ഥലം അല്ലാഹുവിനെ ആദരിക്കുകയും ബഹുമാനിക്കുകയും അവന്റെ പ്രീതി കാംക്ഷിക്കുകയും  ചെയ്യുന്ന സ്ഥലമാണ് എന്നാണ്.

ഈ വിശദീകരണത്തിൽ നിന്നും അല്ലാഹു എല്ലാ സ്ഥലത്തും ഉള്ളവനാണ് എന്ന് ചിലരുടെ വാദം ശരിയല്ല എന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.

ഇത് ഇമാം ഇബ്നുഹജർ അസ്ഖലാനി ഫത്ഹുൽ ബാരി സഹീഹുൽ ബുഖാരിയുടെ വിശദീകരണത്തിലും  الباري605/

ഇമാം ഇറക്കി ത്വർഹുതസ്രീബിലും380/2

 മറ്റുപണ്ഡിതന്മാരും  രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് .

ആലങ്കാരിക പ്രയോഗങ്ങളെ പറ്റി ഒരു ചുക്കും അറിയാത്തവരാണ് വിമർശനങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നത് എന്ന് ഈ വിശദീകരണത്തിൽ നിന്നും മനസ്സിലാക്കാം.

പണ്ഡിതന്മാരുടെ വിശദീകരണം താഴെ നൽകുന്നു.

وفي صحيح البخاري

باب حك البزاق باليد من المسجد

397 حدثنا قتيبة قال حدثنا إسماعيل بن جعفر عن حميد عن أنس بن مالك أن النبي صلى الله عليه وسلم رأى نخامة في القبلة فشق ذلك عليه حتى رئي في وجهه فقام فحكه بيده فقال إن أحدكم إذا قام في صلاته فإنه يناجي ربه أو إن ربه بينه وبين القبلة فلا يبزقن أحدكم قبل قبلته ولكن عن يساره أو تحت قدميه ثم أخذ طرف ردائه فبصق فيه ثم رد بعضه على بعض فقال أو يفعل هكذا

وفي فتح الباري605/1

قوله : ( أو أن ربه ) كذا للأكثر بالشك كما سيأتي في الرواية الأخرى بعد خمسة أبواب . وللمستملي والحموي " وأن ربه " بواو العطف ، والمراد بالمناجاة من قبل العبد حقيقة النجوى ومن قبل الرب لازم ذلك فيكون مجازا ، والمعنى إقباله عليه بالرحمة والرضوان ، وأما قوله : ( أو إن ربه بينه وبين القبلة ) وكذا في الحديث الذي بعده " فإن الله قبل وجهه " فقال الخطابي : معناه أن توجهه إلى القبلة مفض بالقصد منه إلى [ ص: 606 ] ربه فصار في التقدير : فإن مقصوده بينه وبين قبلته . وقيل هو على حذف مضاف أي عظمة الله أو ثواب الله .

وقال ابن عبد البر : هو كلام خرج على التعظيم لشأن القبلة . وقد نزع به بعض المعتزلة القائلين بأن الله في كل مكان ، وهو جهل واضح ; لأن في الحديث أنه يبزق تحت قدمه ، وفيه نقض ما أصلوه ، وفيه الرد على من زعم أنه على العرش بذاته [1] تؤول به هذا جاز أن يتأول به ذاك والله أعلم .

وفي طرح التثريب 380/2

الحافظ أبو الفضل زين الدين عبد الرحيم بن الحسين بن عبد الرحمن بن أبي بكر بن إبراهيم، الكردي الرازناني الأصل، المهراني، المصري، الشافعي، (725-80هـ، 1325-1404م). يقال له: العراق

وعن همام عن أبي هريرة قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا قام أحدكم للصلاة فلا يبصق أمامه

 فإنه مناج لله عز وجل ما دام في مصلاه ولا عن يمينه فإن عن يمينه ملكا ولكن ليبصق عن شماله أو تحت رجليه فيدفنه رواه البخاري .

. وعن نافع عن ابن عمر أن رسول الله صلى الله عليه وسلم رأى بصاقا في جدار القبلة فحكه ثم أقبل على الناس فقال إذا كان أحدكم يصلي فلا يبصق قبل وجهه فإن الله قبل وجهه إذا صلى وفي رواية للبخاري فتغيظ على أهل المسجد

والصواب ما قدمناه بدليل ما للقاضي إسماعيل بإسناد صحيح من حديث حذيفة أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال إذا قام الرجل في صلاته أقبل الله تعالى عليه بوجهه فلا يبزقن أحدكم في قبلته الحديث وقال صاحب المفهم إنه لما كان المصلي يتوجه بوجهه وقصده وكليته إلى هذه الجهة نزلها في حقه وجود منزلة الله تعالى فيكون هذا من باب الاستعارة كما قال الحجر الأسود يمين الله في الأرض أي بمنزلة يمين الله قلت .

وقد أول الإمام أحمد هذا الحديث قال القرطبي وقد يجوز أن يكون من باب حذف المضاف وإقامة المضاف إليه مقامه فكأنه قال مستقبل قبلة ربه أو رحمة ربه كما قال في الحديث الآخر فلا تبصق قبل القبلة فإن الرحمة تواجهه قلت ولا أحفظ هذا اللفظ في البصاق وإنما هو في مسح الحصا كما رواه أصحاب السنن الأربعة من حديث أبي ذر عن النبي صلى الله عليه وسلم قال إذا قام أحدكم إلى الصلاة فلا يمسح الحصا فإن الرحمة تواجهه .

Aslam Kamil saquafi parappanangadi

നേർച്ച :.ഉമർ(റ)വിൻറെ ജാഹിലിയ്യാ കാലത്തെ ഇഅതികാഫ് നേർച്ചയും വഹാബികളും

 .ഉമർ(റ)വിൻറെ ജാഹിലിയ്യാ കാലത്തെ ഇഅതികാഫ് നേർച്ചയും വഹാബികളും

         📖 🔶 🔷♦🔶🔷♦ 🔶🔷 

                                                

വഹാബികൾ മക്കാ മുശ് രിക്കുകൾ ഇസ്ലാം പഠിപ്പിച്ച എഥാർത്ത അല്ലാഹുവിൽ തന്നെയാണ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നത് എന്ന് സ്ഥാപിക്കാൻ പെടാ പാട് പെടാറുണ്ട് .ദുർവ്യാഖ്യാനങ്ങൾ ഒന്നിന് പിറകെ ഒന്നായി പൊളിയുമ്പോൾ അവസാനമായി

മാനത്ത് നിന്ന് പൊട്ടി വീണ തെളിവെന്ന പോലെ അവതരിപ്പിക്കാറുള്ള ഒന്നാണ് മഹാനായ ഉമർ(റ)ജാഹിലിയ്യ കാലത്ത് മസ്ജിദുൽ ഹറാമിൽ ഇഅത്തിക്കാഫ് ഇരിക്കാൻ നേർച്ചയാക്കിയ സംഭവം .

👇👇👇⬇

മഹാൻ ഇസ്ലാമിൽ വരുന്നതിൻറെ മുമ്പ് ഏകദേശം 15വർഷങ്ങൾക്ക് മുബ് ഒരു ദിനം മസ്ജിദുൽ ഹറാമിൽ ഇഅത്തിക്കാഫ് ഇരിക്കാൻ നേർച്ചയാക്കിയിരുന്നു അത് മഹാനവർകൾക്ക് ആ സമയത് നിർവഹിക്കാൻ സാധിച്ചിരുന്നില്ല അങ്ങിനെ ഇസ്ലാമിൽ വന്ന്15 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം മക്കംഫത്ഹിനോടനുബന്ധിച്ച് മസ്ജിദുൽ ഹറാമിനടുത്തുകൂടെ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ മഹാനവർകൾക്ക് ഈ സംഭവം ഓർമ്മ വരികയുംഇങ്ങനെ ഒരു നേർച്ച നേർന്ന കാര്യം നബി (സ്വ )തങ്ങളോട് ഉണർത്തുകയും ചെയ്തു ."അപ്പോൾ നബി (സ്വ )തങ്ങൾ ഒരു ദിവസം മസ്ജിദുൽ ഹറമിൽ പോയി ഇഅതികാഫ് ഇരിക്കാൻ നിർദേശിച്ചു."(ബുഖാരി )

👇👇👇⬇

ഈ സംഭവത്തിൻറെ ചുവട് പിടിച്ച് ഉമർ(റ)ബഹുദൈവ വിശ്വാസി ആയിരുന്നപ്പോൾ അല്ലാഹുവിനു  ചെയ്ത നേർച്ചയാണ്‌ ഇവിടെ വീട്ടാൻ പറഞ്ഞതെന്നും  .അന്ന് യഥാർത്ത അല്ലാഹുവിന്നു അല്ലായിരുന്നു ആ നേർച്ച എങ്കിൽ അത് വീട്ടാൻ നബി (സ്വ )തങ്ങൾ കൽപ്പിക്കുമായിരുന്നില്ല എന്നും ,അതിനാൽ മക്കാ മുശ് രിക്കുകൾ ഇസ്ലാം പഠിപ്പിച്ച അല്ലാഹുവിൽ തന്നെയാണ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നത് എന്നും അവർ സാധാരണകാരെ തെറ്റിദധരിപ്പിക്കാറുണ്ട് 

  .

⬇⬇⬇

എന്നാൽ ഈവിഷയത്തിലെ യാഥാർഥ്യം എനതാണ്?  ഈ ഒരു സംഭവത്തിൽ നിന്നും അങ്ങിനെ ഒന്നു  ലഭിക്കുമോ ❓❓❓

മുൻഗാമികളായ സലഫുകൾ ഈ വിഷയത്തിൽ എന്താണ് വെക്തമാക്കിയത് എന്ന്നമുക്കു  നോക്കാം .

⬇✅

നേർച്ച എന്ന് പറഞ്ഞാൽ : 

إلتزام قربة لم تتعين 

നിർബന്ധമല്ലാത്ത ഒരു പുണ്ണ്യ കാര്യം ചെയ്യും എന്ന് സ്വയം ഏൽക്കലാണ് .

അപ്പോൾ നേർച്ചയാക്കുന്ന കാര്യം ഇസ്ലാം പുണ്ണ്യമായി അംഗീകരിച്ചതായിരിക്കണം .

 ﻻ نذر في معصية 

കുറ്റകരമായ കാര്യത്തിൽ നേര്ച്ചയില്ല (ഹദീസ്)

എന്നാണ് ഹദീസിൽ വന്നിട്ടുള്ളത് .

ഒരാൾ ബഹുദൈവ വിശ്വാസി ആകുമ്പോൾ ചെയ്യുന്ന പുണ്ണ്യകർമ്മങ്ങളൊന്നും യഥാർത്ഥ 

 ഏകനായ അല്ലാഹുവിന്നാകുന്നില്ല. കാരണം കൂറുകാരാനുള്ള,പെണ്‍മക്കളുള്ള ഒരു ദൈവത്തിനാണലോ ആ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാംഅവർ  ചെയ്യുന്നത്?അതിനാൽ അത്  ഏക ഇലാഹിന്നാവുന്നില്ല .ഇക്കാര്യം ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതർ സവിസ്ഥരം വെക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട് .

ഇക്കാര്യം 

ബുഖാരി ,മുസ്ലിം വ്യാഖ്യാതാക്കളായ ഹാഫിളുബ്നു ഹജറിൽ അസ്ഖലാനി (റ),ഇമാം നവവി (റ) തുടങ്ങിയവരും,വഹാബികളുടെ ആചാര്യനായ ഇബ്നു തയ്മിയ്യ തൻറെ مجموع فتاوى യിലും ഇത്  രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

 فمعبودهم الذي عبدوه ليس هو الله وان سموه به

 ഇത്തരം അവിശ്വാസികൾ ആരാധിക്കുന്ന ആരാധ്യർ ഒന്നും തന്നെ അല്ലാഹു ആകുന്നില ആ ആരാധ്യർക്ക് അല്ലാഹു എന്ന് പേര് പറഞ്ഞാലും ശരി . (شرح مسلم وفتح الباري)

⬇↕

അപ്പോൾ മക്കത്തെ മുശ്രിക്കുകളായാലും ലോകത്തുളള ഏത് അമുസ്ലിമ ആയാലും അവൻ വിശ്വാസിക്കുന്ന ദൈവം ഒരിക്കലും അളളാഹു ആവുകയില്ല എന്ന് വെക്തം.  

👇👇👇

        

അപ്പോൾ മക്കയിലെ മുശ്രിക്കുകള്‍ ഇസ്ലാമിൽ വരുന്നതിന്നു മുമ്പ് അളളാഹുവിനെന്ന പേരിൽ ചെയ്തിരുന്ന ഒരു കാര്യവും അളളാഹുവിനാകുന്നില്ല കാരണം ആ ദൈവം അവരുടെ  വീക്ഷണത്തില്‍ മാത്രംനിലകൊള്ളുന്ന   യഥാർത്ഥത്തില്‍ ഇല്ലാത്ത ഒരു ദൈവത്തിനാണവർ അതൊക്കെ ചെയ്യുന്നത്‌. ഇത് കൊണ്ടാണ് സൂറത്തുല്‍ കാഫിറൂനയില്‍  وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ  ഞാൻ ആരാധിക്കുന്ന ഏക ഇലാഹായ അളളാഹുവിനെ നിങ്ങള്‍ ആരാധിക്കുന്നില്ല എന്ന് മക്കാമുശ്രിക്കുകളോട് ഉറക്കെ പ്രഖ്യാപിക്കാന്‍ നബി (സ)യോട് അളളാഹു കല്‍പിച്ചത്.                                       അപ്പോൾ അളളാഹുവിനെന്ന പേരിൽ അവർ ചെയ്തിരുന്ന ഹജ്ജും,ഉംറയും, ഇഅ്തികാഫും,നോമ്പും ഒന്നും യഥാർത്ഥ അളളാഹുവിനല്ല എന്ന് വരുന്നു.   എങ്കിൽ നബി(സ) ഉമർ(റ) വിനോട് ജാഹിലിയ്യാ കാലത്ത് അളളാഹുവിനെന്ന പേരിൽ ഇഅതികാഫ് നേർചയാക്കിയതിനെ വീട്ടാൻ പറഞ്ഞത്  എന്തിന് എന്ന ചോദ്യത്തിന് 

  സച്ചരിതരായ സലഫു സ്വാലിഹുകൾ എന്ത് മറുപടി ആണോ നല്കിയത് ആ മറുപടി തന്നെയാണ് സുന്നികൾക്കും പറയാനുള്ളത് 

 .                                     

✅✳

ഉത്തമ നൂറ്റാണ്ടെന്ന് വിശേഷിക്ക‌പെട്ട മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ച അഹ്ലുസ്സുന്നത്തിന്റെ പണ്ഡിതന്റെ  أبو جعفر الطحاوي  പോലെയുളള മഹന്മാർ ഈ വിഷയം ചർച്ച ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.  മേൽപ്പറഞ്ഞ രീതിയിൽ ആഅ വിശ്വാസികളുടെ വിശ്വാസത്തിലുളള ദൈവം യഥാർത്ഥ  അളളഹു അല്ല എന്നും അതിനാൽ അവരുടെ അത്തരം ദെെവങ്ങള്‍കുളള ഒരു നേർച്ചയും വീട്ടേണ്ടതില്ല എന്നുമാണ്.                             ഉമർ(റ) നേർച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു സംസാരിച്ച ശേഷം ഇമാം ഥ്വഹാവി(റ) തന്റെ معاني الآثار) 256/6 ൽ പറയുന്നു.

⬇⬇✅✳

قالوا: فلما كانت النذور إنما تجب إذا كانت مما يتقرب به إلى الله تعالى، ولا تجب إذا كانت معاصي الله، وكان الكافر إذا قال: لله عليَّ صيام. أو قال: لله عليَّ اعتكاف. فهو لو فعل ذلك لم يكن به متقربًا إلى الله، وهو في وقت ما أوجبه إنما قصد به إلى ربه الذي يعبده من دون الله وذلك معصية. فدخل ذلك في قول رسول الله صلى الله عليه وسلم: (لا نذر في معصية).

وقد يجوز أيضًا أن يكون قول رسول الله صلى الله عليه وسلم لعمر: (أوفِ بنذرك) ليس من طريق أن ذلك كان واجبًا عليه، ولكن أنه قد كان سمح في حال ما نذره أن يفعله فهو في معصية الله عز وجل، فأمره النبي صلى الله عليه وسلم أن يفعله الآن على أنه طاعة لله عز وجل، فكان ما أمره به خلاف ما إذا كان أوجبه هو على نفسه، وهذا قول أبي حنيفة وأبي يوسف ومحمد رحمهم الله تعالى".

(شرح معاني الآثار الطحاوي 3/133) ,

(معاني الآثار 256/6)

ഒരു അവിശ്വാസി  (كافر )  അവന്റെ വീക്ഷണത്തിലുളള അളളാഹുവിന് നോമ്പ് നോല്‍കാന്‍ നേർച്ചയാക്കി എന്നോ , ഇഅതികാഫ് ഇരിക്കൻ നേർച്ചയാക്കി എന്നോ ഒക്കെ പറഞ്ഞാല്‍ അവന്‍ നിർവഹിക്കുകയും ചെയ്താൽ അത് അളളാഹുവിനുളള പുണ്യകർമമാവുനില്ല കാരണം അവൻ ബഹുദെെവ വിശ്വാസി ആയിരിക്കെ അവന്‍ അളളാഹുവിനെന്ന പേരിൽ നേർച്ചയാക്കുമ്പോള്‍ ഉദ്ദേശികുക  ഏകഇലാഹല്ലാത്ത(അവന്റെ വീക്ഷണത്തില്‍ മാത്രമുളള) റബ്ബിനേയാണ്, അതിനാൽ ആനേർച്ച പുണ്യമാകുന്നതിന് പകരം കുറ്റകരമായി തീരുന്നു.   കുറ്റകരായ കര്യത്തില്‍ നേർച്ച ഇല്ല നബി(സ) പറഞ്ഞ പരിധിൽ  ഇത് പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

മഹാ‌ൻ തുടരുന്നു  എന്നാൽ,  ഉമർ(റ) വിനോട് ബഹുദെെവ വിശ്വാസി ആയിരിക്കുമ്പോള്‍ ചെയ്ത‍ اعتكاف നേർച്ച വീട്ടാൻ പറഞ്ഞത് അന്ന് യഥാർത്ഥ അളളാഹു അല്ലാത്ത ദെെവത്തിന് നേർച്ചയാക്കുക വഴി ചെയ്ത കുറ്റതിന് പ്രായശ്ചിത്തം ആയി ശരിയായ രീതിയിൽ   അളളാഹുവിന് ആ കാര്യം  നിർവഹിച്ച് പുണ്യ കരസ്ഥമാക്കാന് നിർദേശികുകയാണ് ചെയ്ത ത്. ഇസ്ലാമിൽ വന്നതിന് ശേഷം ചെയ്ത  اعتكاف മുമ്പ് നേർച്ചയാക്കിയ  اعتكاف വീട്ടിയതല്ല ( معاني الآثار) 256/6)

മറ്റൊരു പണ്ഡിതനായ ഇമാം ഇബ്നുൽ അറബി (റ)പറഞ്ഞതായി ഫത്ഹുൽ ബാരിയിൽ അസ്ഖലാനി (റ)പറഞ്ഞത് . 

فتح الباري👇

الإشارة إليه، أجاب ابن العربي بأن عمر لما نذر في الجاهلية ثم أسلم أراد أن يكفر ذلك بمثله في الإسلام فلما أراده ونواه سأل النبي صلى الله عليه وسلم فأعلمه أنه لزمه.                                                 (فتح الباري لابن حجر العسقلاني رحمه الله)

ജാഹിലിയ്യ കാലത്ത് ശരീക്കുള്ള (പങ്കുകാരനുളള) അല്ലാഹുവിന്ന് ചെയ്യാൻ നേർച്ചയാക്കിയ ഒരു കാര്യത്തിന് കഫാറത്ത് (പ്രായശ്ചിത്തമായി)ട്ടാണ് മുസ്ലിമായത്തിനു ശേഷം ഇഅതികാഫ് നിർവഹിക്കാൻ കൽപ്പിച്ചത് (ഫത്ഹുൽ ബാരി ) 

👇👇😂😂😀

ചുരുക്കത്തിൽവഹാബികളുടെ വാദം ഒരു പണഢിതനും അന്ഗീകരിച്ചിട്ടില്ല എന്ന് മാത്രമല്ല വെളുക്കാൻ തേച്ചത് പാണ്ടാവുകയും ചെയ്ത അനുഭവമാണ്‌ ഉളവാക്കിയത്                                         🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

അഷ്റഫ് ബാഖവി ചെറൂപ്പ

_*Rafeeqpmna*_

🔹🔸🔹🔸🔹🔸🔹🔸🔹

Share Max 👬🎁

ഖുനൂത്ത് ഒഹാബി തട്ടിപ്പിന് മറുപടിالقنوت في الصبح

 ഖുനൂത്ത് ഒഹാബി തട്ടിപ്പിന് മറുപടി

സഹാബികൾ അടക്കമുള്ള ഭൂരിപക്ഷ സലഫുകളും ഖുനൂത്ത് ഓതണം എന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് എന്ന് ഇമാം നവവി റ ശറഹുൽ മുഹദ്ധബ്

474/3വെക്തമാകുന്നു

قال المصنف رحمه الله تعالى ( والسنة في صلاة الصبح أن يقنت في الركعة الثانية لما روى أنس رضي الله تعالى عنه { أن النبي صلى الله عليه وسلم قنت شهرا يدعو عليهم ثم تركه ، فأما في الصبح فلم يزل يقنت حتى فارق الدنيا } ومحل القنوت بعد الرفع من الركوع لما روي أنه { سئل أنس هل قنت رسول الله صلى الله عليه وسلم في صلاة الصبح ؟ قال : نعم ، وقيل : قبل الركوع أو بعده ؟ قال بعد الركوع } والسنة أن يقول : اللهم اهدني فيمن هديت وعافني فيمن عافيت وتولني فيمن توليت وبارك لي فيما أعطيت وقني شر ما قضيت إنك تقضي ولا يقضى عليك إنه لا يذل من واليت تباركت وتعاليت

( فرع ) في مذاهب العلماء في إثبات القنوت في الصبح مذهبنا أنه يستحب القنوت فيها سواء نزلت نازلة أو لم تنزل وبهذا قال أكثر السلف ومن بعدهم أو كثير منهم وممن قال به أبو بكر الصديق وعمر بن الخطاب وعثمان وعلي وابن عباس والبراء بن عازب رضي الله عنهم رواه البيهقي بأسانيد صحيحة ، وقال به من التابعين فمن بعدهم خلائق وهو مذهب ابن أبي ليلى والحسن بن صالح ومالك وداود شرح المهذب

474/3

وقال عبد الله بن مسعود وأصحابه وأبو حنيفة وأصحابه وسفيان الثوري وأحمد : لا قنوت في الصبح قال أحمد إلا الإمام فيقنت إذا بعث الجيوش ، وقال إسحاق يقنت للنازلة خاصة .

واحتج لهم بحديث أنس رضي الله عنه { أن النبي صلى الله عليه وسلم [ ص: 484 ] قنت شهرا بعد الركوع يدعو على أحياء من العرب ثم تركه } رواه البخاري ومسلم وفي صحيحيهما عن أبي هريرة رضي الله عنه { أن النبي صلى الله عليه وسلم قنت بعد الركوع في صلاته شهرا يدعو لفلان وفلان ثم ترك الدعاء لهم } وعن سعد بن طارق قال : { قلت لأبي : يا أبي إنك قد صليت خلف رسول الله صلى الله عليه وسلم وأبي بكر وعمر وعثمان وعلي فكانوا يقنتون في الفجر ؟ فقال : أي بني فحدث } رواه النسائي والترمذي وقال : حديث حسن صحيح وعن ابن مسعود رضي الله عنه قال : { ما قنت رسول الله صلى الله عليه وسلم في شيء من صلاته } وعن أبي مخلد قال : " صليت مع ابن عمر رضي الله تعالى عنهما الصبح فلم يقنت فقلت له : ألا أراك تقنت ؟ فقال : ما أحفظه عن أحد من أصحابنا " وعن ابن عباس رضي الله عنهما : " القنوت في الصبح بدعة " وعن أم سلمة { عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه نهى عن القنوت في الصبح } رواه البيهقي . واحتج أصحابنا بحديث أنس رضي الله عنه { أن النبي صلى الله عليه وسلم قنت شهرا يدعو عليهم ثم ترك فأما في الصبح فلم يزل يقنت حتى فارق الدنيا } حديث صحيح رواه جماعة من الحفاظ وصححوه ، وممن نص على صحته الحافظ أبو عبد الله محمد بن علي البلخي والحاكم أبو عبد الله في مواضع من كتبه والبيهقي ، ورواه الدارقطني من طرق بأسانيد صحيحة ، وعن العوام بن حمزة قال " سألت أبا عثمان عن القنوت في الصبح قال : بعد الركوع قلت : عمن ؟ قال : عن أبي بكر وعمر وعثمان رضي الله تعالى عنهم " رواه البيهقي وقال : هذا إسناد حسن ورواه البيهقي عن عمر أيضا من طرق وعن عبد الله بن معقل - بفتح الميم وإسكان العين المهملة وكسر القاف - التابعي قال " قنت علي رضي الله عنه في الفجر " رواه البيهقي وقال : هذا عن علي صحيح مشهور ، وعن البراء رضي الله تعالى عنه عنه { أن رسول الله صلى الله عليه وسلم كان يقنت في الصبح والمغرب } رواه مسلم ورواه أبو داود وليس في روايته ذكر المغرب ، ولا يضر ترك الناس القنوت في صلاة المغرب ; لأنه ليس بواجب أو دل الإجماع على نسخه فيها .

وأما الجواب عن حديث أنس وأبي هريرة رضي الله عنهما في قوله : ثم تركه فالمراد ترك الدعاء على أولئك الكفار ولعنتهم فقط ، لا ترك جميع [ ص: 485 ] القنوت أو ترك القنوت في غير الصبح ، وهذا التأويل متعين ; لأن حديث أنس في قوله " لم يزل يقنت في الصبح حتى فارق الدنيا " صحيح صريح فيجب الجمع بينهما ، وهذا الذي ذكرناه متعين للجمع ، وقد روى البيهقي بإسناده عن عبد الرحمن بن مهدي الإمام أنه قال " إنما ترك اللعن " ويوضح هذا التأويل رواية أبي هريرة السابقة ، وهي قوله " ثم ترك الدعاء لهم " . والجواب عن حديث سعد بن طارق أن رواية الذين أثبتوا القنوت معهما زيادة علم وهم أكثر فوجب تقديمهم ، وعن حديث ابن مسعود أنه ضعيف جدا ; لأنه من رواية محمد بن جابر السخمي وهو شديد الضعف متروك ولأنه نفي وحديث أنس إثبات فقدم لزيادة العلم ، وعن حديث ابن عمر أنه لم يحفظه أو نسيه وقد حفظه أنس والبراء بن عازب وغيرهما فقدم من حفظ ، وعن حديث ابن عباس أنه ضعيف جدا وقد رواه البيهقي من رواية أبي ليلى الكوفي وقال : هذا لا يصح وأبو ليلى متروك .

وقد روينا عن ابن عباس أنه " قنت في الصبح " وعن حديث أم سلمة أنه ضعيف ; لأنه من رواية محمد بن يعلى عن عنبسة بن عبد الرحمن عن عبد الله بن نافع عن أبيه عن أم سلمة قال الدارقطني : هؤلاء الثلاثة ضعفاء ، ولا يصح لنافع سماع من أم سلمة والله أعلم .شرح المهذب

474/3

Aslam Kamil saquafi parappanangadi

ബനൂ ഖൈനുഖാഉകാരായ ജൂതന്മാരുമായി നടന്ന കറാറും കറാറ്ലങ്കനവും بنو قينقاع

 aslam Kamil saquafi parappanangadi

ബനൂ ഖൈനുഖാഉകാരായ ജൂതന്മാരുമായി നടന്ന കറാറും കറാറ്ലങ്കനവും

وقد زعم الواقدي أنها كانت في يوم السبت النصف من شوال، سنة ثنتين من الهجرة، فالله أعلم

بنو قينقاع

.......................

ഇമാം ത്വിബ്രി വിവരിക്കുന്നു.

തിരുനബി സ്വ മദീനയിലേക്ക് വന്നപ്പോൾ  ജൂതന്മാരുമായി കരാർ ചെയ്തിരുന്നു.

തിരുനബിക്കെതിരെ ആരെയും സഹായിക്കാൻ പാടില്ല.

തിരുനബിക്കെതി

ബനൂ ഖൈനുഖാ കറാർ ലങ്കനം നടത്തിയപ്പോഴാണ് നബി സ്വ  ശത്രുക്കൾ അക്രമിക്കാൻ വന്നൽ ശത്രുവിനെതിരെ സഹായിക്കണം. എന്നായിരുന്നു കറാർ .

ബദർ യുദ്ധം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ 

ജൂതന്മാർ കറാർ ലങ്കനവും 

അക്രമവും പ്രകടിപ്പിച്ചു.

അവർ പറഞ്ഞു.

മുഹമ്മദ് യുദ്ധം അറിയുന്നവരെ കണ്ടിട്ടില്ല.

ഞങ്ങളുമായി ഏറ്റുമുട്ടിയാൽ

തുല്യതയില്ലാത്ത യോദ്ധാക്കളുമായായിരിക്കും  അവർ ഏറ്റുമുട്ടുക.

ഇങ്ങനെ അവർ കറാർ ലങ്കനം പ്രകടിപ്പിച്ചു.

.

തിരുനബി ഒരിക്കൽ ബനൂ ഖൈനുഖാഉക്കാരുമായി ഒരു പ്രഭാഷണം നടത്തി 

ഇബ്നു ഇസ്ഹാഖ് പറഞ്ഞു: “അല്ലാഹുവിൻറെ ദൂതൻ,

 യഹൂദരേ,  ഖുറൈഷികൾക്ക് വന്ന സിക്ഷ പോലെ യുള്ള ശിക്ഷ നിങ്ങൾക്ക് വരൽനെ തൊട്ട് നിങ്ങൾ അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കുക.

നിങ്ങൾ ഇസ്ലാം ആശ്ലേഷിക്കുക, കാരണം ഞാൻ അയക്കപ്പെട്ട ഒരു പ്രവാചകനാണെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാം, അത് നിങ്ങളുടെ പുസ്തകത്തിലും നിങ്ങളുമായുള്ള ദൈവത്തിന്റെ ഉടമ്പടിയിലും നിങ്ങൾ കാണുന്നു. ”അവർ പറഞ്ഞു, മുഹമ്മദ്, 

, യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ച് അറിവില്ലാത്ത ഒരു ജനതയെ നിങ്ങൾ ഏറ്റുമുട്ടി, നിങ്ങൾ അവരിൽ വിജയിച്ചു എന്നതി നീ വഞ്ചിതരാകരുത്, ദൈവത്താൽ, നിങ്ങൾ ഞങ്ങളോട് യുദ്ധം ചെയ്താൽ, ഞങ്ങൾ ജനമാണെന്ന് (ആൺകുട്ടികളാണന്ന്) നിങ്ങൾക്കറിയും

ഇബ്നു ഇസ്ഹാഖ് പറയുന്നു

ആസ്വിം പറഞ്ഞു.

ബനൂ ഖൈനുഖാഉ ആദ്യമായി കറാർ ലങ്കനം നടത്തിയവരാണ്.

ബദർ യുദ്ധം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവർ യുദ്ധ പ്രഖ്യാപനം നടത്തുകയായിരുന്നു.

അപ്പോൾ പതിനഞ്ച് ദിവസം അവരെ തിരുനബി ഉപരോധിക്കുകയായിരുന്നു.

(താരീഖുത്വിബ്രി.173)

ഇതെ വിശയം 

2: സീറത്തു ഇബ്ന് ഹിശാം 47

 3 :അൽബിദായത്തു വന്നിഹായ ഇബ്ന് കസീർ

[ ص: 318 /5]

4 :ഇബ്നു സഅദ് തബഖാത്ത്

5 :തഫ്സീർ ഇബ്ൻ കസീർ      المائدة : 56 ] .

     6:തഫ്സീർ ത്വബ്രി المائدة : 56 ] .

സീറത്തു ഇബ്നു ഹിശാമിൽ

ഇങ്ങനെ കാണാം 

ബനൂ ഖൈനുഖാഉ ജൂതന്മാർ മുസ്ലിം സ്ത്രീയെ വസ്ത്രം ഉയർത്തി അഭമാനിക്കുകയുണ്ടായി. അത് പരസ്പരം കലഹത്തിന് കാരണമായി. സീറത്തു ഇബ്ന് ഹിശാം 47

ഈ സ്ത്രീയെ ഇങ്ങനെ അഭമാനിച്ചതും കറാർ ലങ്കനമായിരുന്നു.

قال ابن إسحاق : وحدثني أبي إسحاق بن يسار ، عن عبادة بن الوليد بن عبادة بن الصامت ، قال : لما حاربت بنو قينقاع رسول الله صلى الله عليه وسلم - سيرة أبن هشام-

ഇബ്നു ഇസ്ഹാഖ് പറയുന്നു ഉബാദത്ത് പറഞ്ഞു ബനൂ ഖൈനുഖാഉ അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂദരോട് യുദ്ധപ്രഖ്യാപനം നടത്തുകയായിരുന്നു (സീറത്തു ഇബ്നു ഹിശാം47

 ]

وفي تاريخ الكبير للطبري 

(١٧٣)

 (قال أبو جعفر) ثم أقام رسول الله صلى الله عليه وسلم بالمدينة منصرفه من بدر وكان قد وادع حين قدم المدينة يهودها على أن لا يعينوا عليه أحدا وأنه إن دهمه بها عدو نصروه فلما قتل رسول الله صلى الله عليه وسلم من قتل ببدر من مشركي قريش أظهروا له الحسد والبغي وقالوا لم يلق محمد من يحسن القتال ولو لقينا لاقي عندنا قتالا لا يشبهه قتال أحد وأظهروا نقض العهد 

غزوة بنى قينقاع 

* فحدثنا ابن حميد قال حدثنا سلمة عن محمد بن إسحاق قال كان من أمر بنى قينقاع أن رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم جمعهم بسوق بنى قينقاع ثم قال يا معشر اليهود احذروا من الله عز وجل مثل ما نزل بقريش من النقمة وأسلموا فإنكم قد عرفتم أنى نبي مرسل تجدون ذلك في كتابكم وفى عهد الله إليكم قالوا يا محمد إنك ترى أنا كقومك لا يغرنك أنك لقيت قوما لا علم لهم بالحرب فأصبت منهم فرصة إنا والله لئن حاربتنا لتعلمن أنا نحن الناس *

 حدثنا ابن حميد قال حدثنا سلمة عن محمد بن إسحاق عن عاصم بن عمر بن قتادة أن بنى قينقاع كانوا أول يهود نقضوا ما بينهم وبين رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم وحاربوا فيما بين بدر وأحد *

 فحدثني الحارث قال حدثنا ابن سعد قال حدثنا محمد بن عمر عن محمد ابن عبد الله عن الزهري أن غزوة رسول الله صلى الله عليه وسلم بنى القينقاع

كانت في شوال من السنة الثانية من الهجرة قال الزهري عن عروة نزل جبريل على رسول الله صلى الله عليهما وسلم بهذه الآية (وإما تخافن من قوم خيانة فانبذ إليهم على سواء) فلما فرغ جبريل عليه السلام من هذه الآية قال رسول الله صلى الله عليه وسلم إني أخاف من بنى قينقاع قال عروة فسار إليهم رسول الله صلى الله عليه وسلم بهذه الآية قال الواقدي وحدثني محمد بن صالح عن عاصم بن عمر بن قتادة قال حاصرهم رسول الله صلى الله عليه وسلم خمس عشرة ليلة لا يطلع منهم أحد ثم نزلوا على حكم رسول الله صلى الله عليه وسلم فكتفوا وهو يريد قتلهم فكلمه فيهم عبد الله بن أبي (رجع الحديث إلى حديث ابن إسحاق عن عاصم بن عمر بن قتادة) قال فحاصرهم رسول الله صلى الله عليه وسلم حتى نزلوا على حكمه فقام إليه عبد الله ابن أبي ابن سلول حين أمكنه الله منهم فقال يا محمد أحسن في موالى وكانوا حلفاء الخزرج فأبطأ عليه النبي صلى الله عليه وسلم فقال يا محمد أحسن في موالى فأعرض عنه النبي صلى الله عليه وسلم * قال فأدخل يده في جيب رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم أرسلني وغضب رسول الله صلى الله عليه وسلم حتى رأوا في وجهه ظلالا يعنى تلونا ثم قال ويحك أرسلني قال لا والله لا أرسلك حتى تحسن إلى موالى أربعمائة حاسر وثلثمائة دارع قد منعوني من الأسود والأحمر تحصدهم في غداة واحدة وإني والله لا آمن وأخشى الدوائر فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم هم لك (قال أبو جعفر) وقال محمد بن عمر في حديثه عن محمد بن صالح عن عاصم بن عمر بن قتادة فقال النبي صلى الله عليه وسلم خلوهم لعنهم الله ولعنه معهم فأرسلوهم ثم أمر بإجلائهم وغنم الله عز وجل رسوله والمسلمين ما كان لهم من مال ولم تكن لهم أرضون إنما كانوا صاغة فأخذ رسول الله صلى الله عليه وسلم لهم سلاحا كثيرا وآلة صياغتهم وكان الذي ولى إخراجهم من المدينة بذراريهم عبادة بن الصامت فمضى بهم حتى بلغ بهم ذباب وهو يقول الشرف إلا بعد الأقصى فالأقصى وكان رسول الله صلى الله عليه وسلم استخلف على المدينة أبا لبابة بن عبد المنذر (قال أبو جعفر) 

وفيها كان أول خمس خمسه رسول الله

(١٧٣)

صلى الله عليه وسلم في الاسلام فأخذ رسول الله صلى الله عليه وسلم صفيه والخمس وسهمه وفض أربعة أخماس على أصحابه فكان أول خمس قبضه رسول الله صلى الله عليه وسلم وكان لواء رسول الله صلى الله عليه وسلم يوم بنى قينقاع لواء أبيض مع حمزة بن عبد المطلب ولم تكن يومئذ رايات ثم انصرف رسول الله صلى الله عليه وسلم إلى المدينة وحضرت الأضحى فذكر أن رسول الله صلى الله عليه وسلم ضحى وأهل اليسر من أصحابه يوم العاشر من ذي الحجة وخرج بالناس إلى المصلى فصلى بهم فذلك أول صلاة صلى رسول الله صلى الله عليه وسلم بالناس بالمدينة بالمصلى في عيد وذبح فيه بالمصلى بيده شاتين وقيل ذبح شاة 

قال الواقدي حدثني محمد بن الفضل من ولد رافع بن خديج عن أبي مبشر قال سمعت جابر بن عبد الله يقول لما رجعنا من بنى قينقاع ضحينا في ذي الحجة صبيحة عشر وكان أول أضحى رآه المسلمون وذبحنا في بنى سلمة فعدت في بنى سلمة سبع عشرة أضحية

حدثنا ابن حميد قال حدثنا سلمة عن محمد بن إسحاق عن محمد بن جعفر بن الزبير ويزيد بن رومان ومن لا أتهم عن عبيد الله بن كعب بن مالك وكان من أعلم الأنصار قال وكان أبو سفيان بن حرب حين رجع إلى مكة ورجع فل قريش إلى مكة من بدر نذر أن لا يمس رأسه ماء من جنابة حتى يغزو محمدا فخرج في مائتي راكب من قريش ليبر يمينه فسلك النجدية حتى نزل بصدور قناة إلى جبل يقال له تيت من المدينة على بريد أو نحوه ثم خرج من الليل حتى أتى بنى النضير تحت الليل فأتى حيى بن أخطب فضرب عليه بابه فأبى أن يفتح له وخافه فانصرف إلى سلام بن مشكم وكان سيد النضير في زمانه ذلك وصاحب كنزهم فاستأذن عليه

(١٧٥)

تاريخ الكبير للطبري

السيرة النبوية (ابن هشام) 

أمر بني قينقاع

جزء:                      الجزء                                         1                                         2                                         

صفحة: 47

أمر بني قينقاع

[ نصيحة الرسول لهم وردهم عليه ]

[ ص: 47 ] ( قال ) : وقد كان فيما بين ذلك ، من غزو رسول الله صلى الله عليه وسلم أمر بني قينقاع ، وكان من حديث بني قينقاع أن رسول الله صلى الله عليه وسلم جمعهم بسوق ( بني ) قينقاع ، ثم قال : يا معشر يهود ، احذروا من الله مثل ما نزل بقريش من النقمة وأسلموا ، فإنكم قد عرفتم أني نبي مرسل ، تجدون ذلك في كتابكم وعهد الله إليكم ، قالوا : يامحمد ، إنك ترى أنا قومك لا يغرنك أنك لقيت قوما لا علم لهم بالحرب ، فأصبت منهم فرصة ، إنا والله لئن حاربناك لتعلمن أنا نحن الناس

[ ما نزل فيهم ]

قال ابن إسحاق : فحدثني مولى لآل زيد بن ثابت عن سعيد بن جبير ، أو عن عكرمة عن ابن عباس ، قال : ما نزل هؤلاء الآيات إلا فيهم : قل للذين كفروا ستغلبون وتحشرون إلى جهنم وبئس المهاد قد كان لكم آية في فئتين التقتا أي أصحاب بدر من أصحاب رسول الله صلى الله عليه وسلم ، وقريش فئة تقاتل في سبيل الله وأخرى كافرة يرونهم مثليهم رأي العين والله يؤيد بنصره من يشاء إن في ذلك لعبرة لأولي الأبصار

[ كانوا أول من نقض العهد ]

قال ابن إسحاق : وحدثني عاصم بن عمر بن قتادة : أن بني قينقاع كانوا أول يهود نقضوا ما بينهم وبين رسول الله صلى الله عليه وسلم ، وحاربوا فيما بين بدر وأحد .

سبب الحرب بينهم وبين المسلمين ]

قال ابن هشام : وذكر عبد الله بن جعفر بن المسور بن مخرمة ، عن [ ص: 48 ] أبي عون ، قال : كان من أمر بني قينقاع أن امرأة من العرب قدمت بجلب لها ، فباعته بسوق بني قينقاع ، وجلست إلى صائغ بها ، فجعلوا يريدونها على كشف وجهها ، فأبت ، فعمد الصائغ إلى طرف ثوبها فعقده إلى ظهرها ، فلما قامت انكشفت سوأتها ، فضحكوا بها ، فصاحت . فوثب رجل من المسلمين على الصائغ فقتله ، وكان يهوديا ، وشدت اليهود على المسلم فقتلوه ، فاستصرخ أهل المسلم المسلمين على اليهود ، فغضب المسلمون ، فوقع الشر بينهم وبين بني قينقاع .

[ ما كان من ابن أبي مع الرسول ]

قال ابن إسحاق : وحدثني عاصم بن عمر بن قتادة ، قال : فحاصرهم رسول الله صلى الله عليه وسلم حتى نزلوا على حكمه ، فقام إليه عبد الله بن أبي ابن سلول ، حين أمكنه الله منهم ، فقال : يا محمد ، أحسن في موالي ، وكانوا حلفاء الخزرج ، قال : فأبطأ عليه رسول الله صلى الله عليه وسلم ، فقال : يا محمد أحسن في موالي ، قال : فأعرض عنه . فأدخل يده في جيب درع رسول الله صلى الله عليه وسلم .

قال ابن هشام : وكان يقال لها : ذات الفضول .

قال ابن إسحاق : فقال له رسول الله صلى الله عليه وسلم : أرسلني ، وغضب رسول الله صلى الله عليه وسلم حتى رأوا لوجهه ظللا ، ثم قال : ويحك أرسلني ، قال : لا والله لا أرسلك حتى تحسن في موالي ، أربع مئة حاسر وثلاث مئة دارع قد منعوني من الأحمر والأسود ، تحصدهم في غداة واحدة ، إني والله امرؤ أخشى الدوائر ؛ قال : فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : هم لك .

[ مدة حصارهم ]

[ ص: 49 ] قال ابن هشام : واستعمل رسول الله صلى الله عليه وسلم على المدينة في محاصرته إياهم بشير بن عبد المنذر ، وكانت محاصرته إياهم خمس عشرة ليلة .

تبرؤ ابن الصامت من حلفهم وما نزل فيه وفي ابن أبي ]

قال ابن إسحاق : وحدثني أبي إسحاق بن يسار ، عن عبادة بن الوليد بن عبادة بن الصامت ، قال : لما حاربت بنو قينقاع رسول الله صلى الله عليه وسلم ، تشبث بأمرهم عبد الله بن أبي ابن سلول ، وقام دونهم قال : ومشى عبادة بن الصامت إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم ، وكان أحد بني عوف ، لهم من حلفه مثل الذي لهم من عبد الله بن أبي ، فخلعهم إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم ، وتبرأ إلى الله عز وجل ، وإلى رسوله صلى الله عليه وسلم من حلفهم ، وقال : يا رسول الله ، أتولى الله ورسوله صلى الله عليه وسلم والمؤمنين ، وأبرأ من حلف هؤلاء الكفار وولايتهم .

قال : ففيه وفي عبد الله بن أبي نزلت هذه القصة من المائدة يا أيها الذين آمنوا لا تتخذوا اليهود والنصارى أولياء بعضهم أولياء بعض ومن يتولهم منكم فإنه منهم إن الله لا يهدي القوم الظالمين فترى الذين في قلوبهم مرض أي لعبد الله بن أبي وقوله : إني أخشى الدوائر يسارعون فيهم يقولون نخشى أن تصيبنا دائرة فعسى الله أن يأتي بالفتح أو أمر من عنده فيصبحوا على ما أسروا في أنفسهم نادمين ويقول الذين آمنوا أهؤلاء الذين أقسموا بالله جهد أيمانهم ثم القصة إلى قوله تعالى : إنما وليكم الله ورسوله والذين آمنوا الذين يقيمون الصلاة ويؤتون الزكاة وهم راكعون وذكر لتولي عبادة بن الصامت الله ورسوله والذين آمنوا ، وتبرئه من بني قينقاع [ ص: 50 ] وحلفهم وولايتهم : ومن يتول الله ورسوله والذين آمنوا فإن حزب الله هم الغالبون

سيرة ابن هشام

.....................................

.

وفي البداية والنهاية

خبر يهود بني قينقاع في المدينة

وقد زعم الواقدي أنها كانت في يوم السبت النصف من شوال، سنة ثنتين من الهجرة، فالله أعلم، وهم المرادون بقوله تعالى: { كَمَثَلِ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَرِيبا ذَاقُوا وَبَالَ أَمْرِهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ } [الحشر: 11] .

قال ابن إسحاق: وقد كان فيما بين ذلك من غزو رسول الله ﷺ أمر بني قينقاع.

قال وكان من حديثهم: أن رسول الله ﷺ جمعهم في سوقهم ثم قال: يا معشر يهود احذروا من الله مثل ما نزل بقريش من النقمة، وأسلموا فإنكم قد عرفتم أني نبي مرسل، تجدون ذلك في كتابكم وعهد الله إليكم.

فقالوا: يا محمد إنك ترى أنا قومك، لا يغرنك أنك لقيت قوما لا علم لهم بالحرب فأصبت منهم فرصة، أما والله لئن حاربناك لتعلمن أنا نحن الناس.

قال ابن إسحاق: فحدثني مولى لزيد بن ثابت عن سعيد بن جبير، وعن عكرمة عن ابن عباس قال: ما نزلت هؤلاء الآيات إلا فيهم: { قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا سَتُغْلَبُونَ وَتُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ وَبِئْسَ الْمِهَادُ * قَدْ كَانَ لَكُمْ آيَةٌ فِي فِئَتَيْنِ الْتَقَتَا } [آل عمران: 12-13] يعني أصحاب بدر من أصحاب رسول الله ﷺ وقريش.

{ فِئَةٌ تُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَأُخْرَى كَافِرَةٌ يَرَوْنَهُمْ مِثْلَيْهِمْ رَأْيَ الْعَيْنِ وَاللَّهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِهِ مَنْ يَشَاءُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصَارِ } [آل عمران: 13]

قال ابن إسحاق: وحدثني عاصم بن عمر بن قتادة أن بني قينقاع كانوا أول يهود نقضوا العهد، وحاربوا فيما بين بدر وأحد.

قال ابن هشام: فذكر عبد الله بن جعفر بن عبد الرحمن بن المسور بن مخرمة، عن أبي عون قال: كان أمر بني قينقاع أن امرأة من العرب قدمت بجلب لها فباعته بسوق بني قينقاع، وجلست إلى صائغ هناك منهم، فجعلوا يريدونها على كشف وجهها فأبت، فعمد الصائغ إلى طرف ثوبها فعقده إلى ظهرها.

فلما قامت انكشفت سوأتها فضحكوا بها، فصاحت، فوثب رجل من المسلمين على الصائغ فقتله، وكان يهوديا، فشدت اليهود على المسلم فقتلوه، فاستصرخ أهل المسلم المسلمين على اليهود، فأغضب المسلمون فوقع الشر بينهم وبين بني قينقاع.

قال ابن إسحاق: فحدثني عاصم بن عمر بن قتادة قال: فحاصرهم رسول الله ﷺ حتى نزلوا على حكمه، فقام إليه عبد الله بن أبي بن سلول حين أمكنه الله منهم فقال: يا محمد أحسن في موالي وكانوا حلفاء الخزرج، قال: فأبطأ عليه رسول الله ﷺ فقال: يا محمد أحسن في موالي فأعرض عنه.

قال: فأدخل يده في جيب درع النبي ﷺ.

قال ابن هشام: وكان يقال لها ذات الفضول، فقال له رسول الله ﷺ: «أرسلني» وغضب رسول الله ﷺ حتى رأوا لوجهه ظللا، ثم قال: «ويحك أرسلني».

قال: لا والله لا أرسلك حتى تحسن في موالي أربعمائة حاسر، وثلثمائة دراع قد منعوني من الأحمر والأسود، تحصدهم في غداة واحدة، إني والله أمرؤ أخشى الدوائر.

قال: فقال له رسول الله ﷺ: «هم لك».

قال ابن هشام: واستعمل رسول الله ﷺ في محاصرته إياهم أبا لبابة - بشير بن عبد المنذر - وكانت محاصرته إياهم خمس عشرة ليلة.

قال ابن إسحاق: وحدثني أبي، عن عبادة بن الوليد، عن عبادة بن الصامت قال: لما حاربت بنو قينقاع رسول الله ﷺ تشبث بأمرهم عبد الله بن أبي وقام دونهم.

ومشى عبادة بن الصامت إلى رسول الله ﷺ، وكان من بني عوف له من حلفهم مثل الذي لهم من عبد الله بن أبي، فخلعهم إلى رسول الله ﷺ، وتبرأ إلى الله وإلى رسوله من حلفهم، وقال: يا رسول الله أتولى الله ورسوله والمؤمنين وأبرأ من حلف هؤلاء الكفار وولايتهم.

قال: وفيه وفي عبد الله بن أبي نزلت الآيات من المائدة: { يا أيها الذين آمنوا لا تتخذوا اليهود والنصارى أولياء بعضهم أولياء بعض.. } الآيات حتى قوله: { فترى الذين في قلوبهم مرض يسارعون فيهم يقولون نخشى أن تصيبنا دائرة } يعني: عبد الله ابن أبي، إلى قوله: { ومن يتول الله ورسوله والذين آمنوا فإن حزب الله هم الغالبون } يعني: عبادة بن الصامت، وقد تكلمنا على ذلك في التفسير.

البداية والنهاية

.......................

وفي سيرة النبوية لابن كثير

قال ابن إسحاق: وقد كان فيما بين ذلك من غزو رسول الله صلى الله عليه وسلم أمر بني قينقاع.

قال: وكان من حديثهم أن رسول الله صلى الله عليه وسلم جمعهم في سوقهم ثم قال: يا معشر يهود احذروا من الله مثل ما نزل بقريش من النقمة وأسلموا، فإنكم قد عرفتم أنى نبي مرسل تجدون ذلك في كتابكم وعهد الله إليكم.

فقالوا: يا محمد إنك ترى أنا قومك؟! لا يغرنك أنك لقيت قوما لا علم لهم بالحرب فأصبت منهم فرصة، أما والله لئن حاربناك لتعلمن أنا نحن الناس.

قال ابن إسحاق: فحدثني مولى لزيد بن ثابت، عن سعيد بن جبير، وعن عكرمة، عن ابن عباس قال: ما نزلت هؤلاء الآيات إلا فيها: " قل للذين كفروا ستغلبون وتحشرون إلى جهنم وبئس المهاد. قد كان لكم آية في فئتين التقتا " يعنى أصحاب بدر

من أصحاب رسول الله صلى الله عليه وسلم وقريش: " فئة تقاتل في سبيل الله وأخرى كافرة يرونهم مثليهم رأى العين والله يؤيد بنصره من يشاء، إن في ذلك لعبرة لأولي الابصار (1) ".

قال ابن إسحاق: وحدثني عاصم بن عمر بن قتادة أن بني قينقاع كانوا أول يهود نقضوا العهد وحاربوا فيما بين بدر وأحد.

قال ابن هشام: فذكر عبد الله بن جعفر بن المسور بن مخرمة عن أبي عون ، قال: كان [من (2)] أمر بني قينقاع أن امرأة من العرب قدمت بجلب لها فباعته بسوق بني قينقاع، وجلست إلى صائغ هناك منهم فجعلوا يريدونها على كشف وجهها فأبت، فعمد الصائغ إلى طرف ثوبها فعقده إلى ظهرها، فلما قامت انكشفت سوأتها فضحكوا بها، فصاحت فوثب رجل من المسلمين على الصائغ فقتله وكان يهوديا، فشدت اليهود على المسلم فقتلوه، فاستصرخ أهل المسلم المسلمين على اليهود فأغضب (2) المسلمون، فوقع الشر بينهم وبين بني قينقاع.

* * * قال ابن إسحاق: فحدثني عاصم بن عمر بن قتادة قال: فحاصرهم رسول الله صلى الله عليه وسلم حتى نزلوا على حكمه.

فقام إليه عبد الله بن أبي بن سلول حين أمكنه الله منهم فقال: يا محمد أحسن في موالي. وكانوا حلفاء الخزرج. قال: فأبطأ عليه رسول الله صلى الله عليه وسلم، فقال: يا محمد أحسن في موالي فأعرض عنه. قال: فأدخل يده في جيب درع النبي صلى الله عليه وسلم. قال ابن هشام: وكان يقال لها ذات الفضول. فقال له رسول الله صلى الله

عليه وسلم: أرسلني. وغضب رسول الله صلى الله عليه وسلم حتى رأوا لوجهه ظللا ثم قال: ويحك أرسلني.

قال: لا والله لا أرسلك حتى تحسن في موالي، أربعمائة حاسر وثلاثمائة دارع قد منعوني من الأحمر والأسود، تحصدهم في غداة واحدة! إني والله امرؤ أخشى الدوائر.

قال: فقال له رسول الله صلى الله عليه وسلم: هم لك.

قال ابن هشام: واستعمل رسول الله صلى الله عليه وسلم في محاصرته إياهم أبا لبابة بشير بن عبد المنذر، وكانت محاصرته إياهم خمس عشرة ليلة.

قال ابن إسحاق: وحدثني أبي، عن عبادة بن الوليد، عن عبادة بن الصامت قال: لما حاربت بنو قينقاع رسول الله صلى الله عليه وسلم تشبث بأمرهم عبد الله بن أبي وقام دونهم، ومشى عبادة بن الصامت إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم وكان من بني عوف له من حلفهم مثل الذي لهم من عبد الله بن أبي، فخلعهم إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم وتبرأ إلى الله وإلى رسوله من حلفهم، وقال: يا رسول الله أتولى الله ورسوله والمؤمنين وأبرأ من حلف هؤلاء الكفار وولايتهم.

قال: وفيه وفى عبد الله بن أبي نزلت الآيات من المائدة: " يا أيها الذين آمنوا لا تتخذوا اليهود والنصارى أولياء بعضهم أولياء بعض " الآيات حتى قوله: " فترى الذين في قلوبهم مرض يسارعون فيهم، يقولون نخشى أن تصيبنا دائرة " يعنى عبد الله ابن أبي إلى قوله " ومن يتول الله ورسوله والذين آمنوا فإن حزب الله هم الغالبون " يعنى عبادة بن الصامت. وقد تكلمنا على ذلك في التفسير.

وفي تفسير ابن كثير تحت لا تتخذوا اليهود الماءدة

ثم قال ابن جرير : حدثنا هناد حدثنا يونس بن بكير حدثنا عثمان بن عبد الرحمن عن الزهري قال : لما انهزم أهل بدر قال المسلمون لأوليائهم من يهود : آمنوا قبل أن يصيبكم الله بيوم مثل يوم بدر ! فقال مالك بن الصيف : أغركم أن أصبتم رهطا من قريش لا علم لهم بالقتال!! أما لو أمررنا العزيمة أن نستجمع عليكم ، لم يكن لكم يد بقتالنا فقال عبادة : يا رسول الله ، إن أوليائي من اليهود كانت شديدة أنفسهم ، كثيرا سلاحهم ، شديدة شوكتهم ، وإني أبرأ إلى الله [ تعالى ] وإلى رسوله من ولاية يهود ولا مولى لي إلا الله ورسوله . فقال عبد الله بن أبي : لكني لا أبرأ من ولاء يهود أنا رجل لا بد لي منهم . فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : " يا أبا الحباب أرأيت الذي نفست به من ولاء يهود على عبادة بن الصامت فهو لك دونه؟ " فقال : إذا أقبل! قال : فأنزل الله : ( ياأيها الذين آمنوا لا تتخذوا اليهود والنصارى أولياء بعضهم أولياء بعض ) إلى قوله : ( والله يعصمك من الناس ) [ المائدة : 67 ] .

وقال محمد بن إسحاق : فكانت أول قبيلة من اليهود نقضت ما بينها وبين رسول الله صلى الله عليه وسلم بنو قينقاع . فحدثني عاصم بن عمر بن قتادة قال : فحاصرهم رسول الله صلى الله عليه وسلم حتى نزلوا على حكمه ، فقام إليه عبد الله بن أبي ابن سلول حين أمكنه الله منهم ، فقال : يا محمد أحسن في موالي . وكانوا حلفاء الخزرج قال : فأبطأ عليه رسول الله صلى الله عليه وسلم ، فقال : يا محمد أحسن في موالي . قال : فأعرض عنه . فأدخل يده في جيب درع رسول الله صلى الله عليه وسلم . فقال له رسول الله صلى الله عليه وسلم . " أرسلني " . وغضب رسول الله صلى الله عليه وسلم حتى رئي لوجهه ظللا ثم قال : " ويحك أرسلني " . قال : لا والله لا أرسلك حتى تحسن في موالي ، أربعمائة حاسر ، وثلاثمائة دارع ، قد منعوني من الأحمر والأسود ، تحصدهم في غداة واحدة؟! إني امرؤ أخشى الدوائر ، قال : فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : " هم لك "

قال محمد بن إسحاق : فحدثني أبو إسحاق بن يسار عن عبادة بن الوليد بن عبادة بن الصامت قال : لما حاربت بنو قينقاع رسول الله صلى الله عليه وسلم تشبث بأمرهم عبد الله بن أبي وقام دونهم ، ومشى عبادة بن الصامت إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم ، وكان أحد بني عوف بن الخزرج له من حلفهم مثل الذي لعبد الله بن أبي فجعلهم إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم وتبرأ إلى الله ورسوله صلى الله عليه وسلم من حلفهم ، وقال : يا رسول الله ، أتبرأ إلى الله وإلى رسوله من حلفهم ، وأتولى الله ورسوله والمؤمنين ، وأبرأ من حلف الكفار وولايتهم . ففيه وفي عبد الله بن أبي نزلت الآيات في المائدة : ( يا أيها الذين آمنوا لا تتخذوا اليهود والنصارى أولياء بعضهم أولياء بعض ) إلى قوله : ( ومن يتول الله ورسوله والذين آمنوا فإن حزب الله هم الغالبون ) [ المائدة : 56 ] .

تفسير ابن كثير وكذلك تفسير الطبري

Aslam Kamil saquafi parappanangadi

ആത്മമീ യ ചികിൽസ് കളങ്ങൾ വരക്കാമോ

 https://www.facebook.com/100001786044033/posts/4882065675196252/

കളം വരച്ച് നമ്പർ എഴുതി ചികിഝിക്കുന്ന സമ്പ്രദായം  ഇസ്ലാമിക വീക്ഷണം 

ഇബ്നുൽ ഹജറുൽ ഹൈതമി (റ)യോട് 

   കളം വരച്ചുള്ള

ചികിത്സയുടെ വിധി ചോദിച്ചപ്പോൾ അതിനുളള മറുപടി  വളരെ വിഷദമായി ഫതാവൽ  ഹദീസിയ്യയിൽ പറയുന്നു . 

وسُئل فسح الله فِي مدَّته: مَا حكم علم الأوفاق؟ فَأجَاب نفع الله بِعُلُومِهِ: بِأَن علم الأوفاق يرجع إِلَى مناسبات الْأَعْدَاد وَجعلهَا على شكل مَخْصُوص، وَهَذَا كَأَن يكون بشكل من تسع بيُوت مبلغ الْعدَد من كل جِهَة خَمْسَة عشر، وَهُوَ ينفع للحوائج وَإِخْرَاج المسجون وَوضع الْجَنِين وكل مَا هُوَ من هَذَا الْمَعْنى وضابطه بطد زهج واح، وَكَانَ الْغَزالِيّ رَحمَه الله يعتني بِهِ كثيرا حَتَّى نسب إِلَيْهِ وَلَا مَحْذُور فِيهِ إِن اسْتعْمل لمباح بِخِلَاف مَا إِذا استعين بِهِ على حرَام، وَعَلِيهِ يحمل جعل الْقَرَافِيّ الأوفاق من السحر. 

കളങ്ങളുടെ ശാസ്ത്രത്തിൽ വിധിയെന്ത് ? മഹാനവർകളുടെ മറുപടി ഈ ശാസ്ത്രം പ്രത്യേക രൂപത്തിൽ യോജിച്ച സംഖ്യയിൽ ചെന്നെത്തുന്നു. കളം എങ്ങനെ കൂട്ടിയാലും 15 എന്നതിലേക്ക് ചെന്നെത്തുന്നു. അതിന്റെ സഞ്ചാരപാത بطدزهجواح എന്നതാണ്. അതായത്

ഈ രൂപത്തിലുള്ള ചികിത്സ ഉപകാരപ്രദമാണ്. സർവ്വ ആവശ്യങ്ങൾക്കും, ജയിൽവാസിയെ മോചിതനാക്കാൻ , ചാപ്പിള്ള പുറത്ത് വരാനും ഈ ആവശ്യത്തിലുള്ള ഏത് ആവശ്യങ്ങൾക്കും ഉപകാരപ്രദമാണ്. 

ഇമാം ഗസ്സാലി റ ചികി  ത്സ പ്രത്യേകം പരിഗണിക്കാറുണ്ട്. 

مثلث الغزالي 

എന്ന് പോലും ചേർത്തി വിളിക്കാറുണ്ട്. ചുരുക്കത്തിൽ ഇതിൽ യാതൊരു പന്തികേടുമില്ല, അനുവദനീയമായ കാര്യത്തിൽ ഉപയോഗിക്കണം എന്ന് മാത്രം 

 ഈ വിഷയത്തെ ഇമാം ഖറാഫി ഹറാം എന്ന് പറഞ്ഞത് ഹറാമായ രൂപത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുമ്പോഴാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം

كعب أبن اشرف കഅബ് ബ്നു അശ്റഫിന്റെ വധം

 

كعب أبن اشرف

وفي سيرة ابن هشام

استنكاره خبر رسولي الرسول بقتل ناس من المشركين

جزء/صفحة:51

                      الجزء                                          1                                          2                                          

مقتل كعب بن الأشرف

[ استنكاره خبر رسولي الرسول بقتل ناس من المشركين ]

قال ابن إسحاق : وكان من حديث كعب بن الأشرف : أنه لما أصيب أصحاب بدر ، وقدم زيد بن حارثة إلى أهل السافلة ، وعبد الله بن رواحة إلى أهل العالية بشيرين ، بعثهما رسول الله صلى الله عليه وسلم إلى من بالمدينة من المسلمين بفتح الله عز وجل عليه ، وقتل من قتل من المشركين .

كما حدثني عبد الله بن المغيث بن أبي بردة الظفري ، وعبد الله بن أبي بكر بن محمد بن عمرو بن حزم ، وعاصم بن عمر بن قتادة ، وصالح بن أبي أمامة بن سهل ، كل قد حدثني بعض حديثه ، قالوا : قال كعب بن الأشرف ، وكان رجلا من طيئ ، ثم أحد بني نبهان ، وكانت أمه من بني النضير ، حين بلغه الخبر : أحق هذا ؟ أترون محمدا قتل هؤلاء الذين يسمى هذان الرجلان - يعني زيدا وعبد الله بن رواحة - فهؤلاء أشراف العرب وملوك الناس ، والله لئن كان محمد أصاب هؤلاء القوم ، لبطن الأرض خير من ظهرها .

شعره في التحريض على الرسول ]

فلما تيقن عدو الله الخبر ، خرج حتى قدم مكة ، فنزل على المطلب بن أبي وداعة بن ضبيرة السهمي ، وعنده عاتكة بنت أبي العيص بن أمية بن عبد شمس بن عبد مناف ، فأنزلته وأكرمته ، وجعل يحرض على رسول الله [ ص: 52 ] صلى الله عليه وسلم ، وينشد الأشعار ، ويبكي أصحاب القليب من قريش ، الذين أصيبوا ببدر ، فقال :

طحنت رحى بدر لمهلك أهله ولمثل بدر تستهل وتدمع     قتلت سراة الناس حول حياضهم

لا تبعدوا إن الملوك تصرع     كم قد أصيب به من أبيض ماجد

ذي بهجة يأوي إليه الضيع     طلق اليدين إذا الكواكب أخلفت

حمال أثقال يسود ويربع     ويقول أقوام أسر بسخطهم

إن ابن الأشرف ظل كعبا يجزع     صدقوا فليت الأرض ساعة قتلوا

ظلت تسوخ بأهلها وتصدع     صار الذي أثر الحديث بطعنه

أو عاش أعمى مرعشا لا يسمع     نبئت أن بني المغيرة كلهم

خشعوا لقتل أبي الحكيم وجدعوا     وابنا ربيعة عنده ومنبه

ما نال مثل المهلكين وتبع     نبئت أن الحارث بن هشامهم

في الناس يبني الصالحات ويجمع     ليزور يثرب بالجموع وإنما

يحمى على الحسب الكريم الأروع

تشبيب كعب بنساء المسلمين والحيلة في قتله ]

ثم رجع كعب بن الأشرف إلى المدينة فشبب بنساء المسلمين حتى آذاهم . فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم ، كما حدثني عبد الله بن المغيث بن أبي بردة [ ص: 55 ] من لي بابن الأشرف ؟ فقال له محمد بن مسلمة ، أخو بني عبد الأشهل : أنا لك به يا رسول الله ، أنا أقتله ، قال : فافعل إن قدرت على ذلك . فرجع محمد بن مسلمة فمكث ثلاثا لا يأكل ولا يشرب إلا ما يعلق به نفسه ، فذكر ذلك لرسول الله صلى الله عليه وسلم ، فدعاه ، فقال له : لم تركت الطعام والشراب ؟ فقال : يا رسول الله ، قلت لك قولا لا أدري هل أفين لك به أم لا ؟ فقال : إنما عليك الجهد ؛ فقال : يا رسول الله ، إنه لا بد لنا من أن نقول : قال : قولوا ما بدا لكم ، فأنتم في حل من ذلك

فاجتمع في قتله محمد بن مسلمة ، وسلكان بن سلامة بن وقش ، وهو أبو نائلة ، أحد بني عبد الأشهل ، وكان أخا كعب بن الأشرف من الرضاعة ، وعباد بن بشر بن وقش ، أحد بني عبد الأشهل ، والحارث بن أوس بن معاذ ، أحد بني عبد الأشهل ، وأبو عبس بن جبر ، أحد بني حارثة ؛ ثم قدموا إلى عدو الله كعب بن الأشرف ، قبل أن يأتوه ، سلكان بن سلامة ، أبا نائلة ، فجاءه ، فتحدث معه ساعة ، وتناشدوا شعرا ، وكان أبو نائلة يقول الشعر ، ثم قال : ويحك يا ابن الأشرف إني قد جئتك لحاجة أريد ذكرها لك ، فاكتم عني ؛ قال : أفعل ؛ قال : كان قدوم هذا الرجل علينا بلاء من البلاء ، عادتنا به العرب ، ورمتنا عن قوس واحدة ، وقطعت عنا السبل حتى ضاع العيال ، وجهدت الأنفس ، وأصبحنا قد جهدنا وجهد عيالنا .

فقال كعب : أنا ابن الأشرف ، أما والله لقد كنت أخبرك يا ابن سلامة أن الأمر سيصير إلى ما أقول ؛ فقال له سلكان : إني قد أردت أن تبيعنا طعاما ونرهنك ونوثق لك ، ونحسن في ذلك ، فقال : أترهنونني أبناءكم ؟ قال : لقد أردت أن تفضحنا إن معي أصحابا لي على مثل رأيي ، وقد أردت أن آتيك بهم ، فتبيعهم وتحسن في ذلك ، ونرهنك من الحلقة ما فيه وفاء ، وأراد سلكان أن لا ينكر السلاح إذا جاءوا بها ؛ قال : إن في الحلقة لوفاء ؛ قال : فرجع سلكان إلى أصحابه فأخبرهم خبره ، وأمرهم أن يأخذوا السلاح ، ثم ينطلقوا فيجتمعوا إليه ، فاجتمعوا عند رسول الله صلى الله عليه وسلم .

قال ابن هشام : ويقال : أترهنونني نساءكم ؟ قال : كيف نرهنك نساءنا ، وأنت أشب أهل يثرب وأعطوهم ، قال : أترهنونني أبناءكم ؟

قال ابن إسحاق : فحدثني ثور بن زيد ، عن عكرمة ، عن ابن عباس . قال [ ص: 56 ] مشى معهم رسول الله صلى الله عليه وسلم إلى بقيع الغرقد ، ثم وجههم ، فقال : انطلقوا على اسم الله ؛ اللهم أعنهم ثم رجع رسول الله صلى الله عليه وسلم إلى بيته ، وهو في ليلة مقمرة ، وأقبلوا حتى انتهوا إلى حصنه ، فهتف به أبو نائلة ، وكان حديث عهد بعرس ، فوثب في ملحفته ، فأخذت امرأته بناحيتها ، وقالت : إنك امرؤ محارب ، وإن أصحاب الحرب لا ينزلون في هذه الساعة ؛ قال : إنه أبو نائلة ، لو وجدني نائما لما أيقظني ؛ فقالت : والله إني لأعرف في صوته الشر ؛ قال : يقول لها كعب : لو يدعى الفتى لطعنة لأجاب . فنزل فتحدث معهم ساعة ، وتحدثوا معه ، ثم قال : هل لك يا ابن الأشرف أن تتماشى إلى شعب العجوز ، فنتحدث به بقية ليلتنا هذه ؟ قال : إن شئتم . فخرجوا يتماشون ، فمشوا ساعة ، ثم إن أبا نائلة شام يده في فود رأسه ، ثم شم يده فقال : ما رأيت كالليلة طيبا أعطر قط ، ثم مشى ساعة ، ثم عاد لمثلها حتى اطمأن ، ثم مشى ساعة ، ثم عاد لمثلها ، فأخذ بفود رأسه ، ثم قال : اضربوا عدو الله ، فضربوه ، فاختلفت عليه أسيافهم ، فلم تغن شيئا .

قال محمد بن مسلمة : فذكرت مغولا في سيفي ، حين رأيت أسيافنا لا تغني شيئا ، فأخذته ، وقد صاح عدو الله صيحة لم يبق حولنا حصن إلا وقد أوقدت عليه نار قال : فوضعته في ثنته ثم تحاملت عليه حتى بلغت عانته فوقع عدو الله ، وقد أصيب الحارث بن أوس بن معاذ ، فجرح في رأسه أو في رجله ، أصابه بعض أسيافنا . قال : فخرجنا حتى سلكنا على بني أمية بن زيد ، [ ص: 57 ] ثم على بني قريظة ، ثم على بعاث حتى أسندنا في حرة العريض ، وقد أبطأ علينا صاحبنا الحارث بن أوس ، ونزفه الدم ، فوقفنا له ساعة ، ثم أتانا يتبع آثارنا . قال : فاحتملناه فجئنا به رسول الله صلى الله عليه وسلم آخر الليل ، وهو قائم يصلي ، فسلمنا عليه ، فخرج إلينا . فأخبرناه بقتل عدو الله ، وتفل على جرح صاحبنا ، فرجع ورجعنا إلى أهلنا فأصبحنا وقد خافت يهود لوقعتنا بعدو الله ، فليس بها يهودي إلا وهو يخاف على نفسه .

وفي تاريخ الطبري

قال أبو جعفر) وفى هذه السنة سرى النبي صلى الله عليه وسلم سرية إلى كعب بن الأشرف فزعم الواقدي أن النبي وجه من وجه إليه في شهر ربيع الأول

(١٧٧)

 هذه السنة * وحدثنا ابن حميد قال حدثنا سلمة عن ابن إسحاق قال كان من حديث ابن الأشرف أنه لما أصيب أصحاب بدر وقدم زيد بن حارثة إلى أهل السافلة وعبد الله بن رواحة إلى أهل العالية بشيرين بعثهما رسول الله صلى الله عليه وسلم إلى من بالمدينة من المسلمين بفتح الله عز وجل عليه قتل من قتل من المشركين كما حدثنا ابن حميد قال حدثنا سلمة عن محمد بن إسحاق عن عبد الله ابن المغيث بن أبي بردة بن أسير الظفري وعبد الله بن أبي بكر بن محمد بن عمرو ابن حزم وعاصم بن عمر بن قتادة وصالح بن أبي أمامة بن سهل * قال كل قد حدثني بعض حديثه قال قال كعب بن الأشرف وكان رجلا من طيئ ثم أحد بنى نبهان وكانت أمه من بنى النضير فقال حين بلغه الخبر ويلكم أحق هذا أترون أن محمدا قتل هؤلاء الذين يسمى هذان الرجلان يعنى زيد بن حارثة وعبد الله بن رواحة وهؤلاء أشراف العرب وملوك الناس والله لئن كان محمد أصاب هؤلاء القوم لبطن الأرض خير لنا من ظهرها فلما تيقن عدو الله الخبر خرج حتى قدم مكة فنزل على المطلب بن أبي وداعة بن ضبيرة السهمي وعنده عاتكة بنت أسيد ابن أبي العيص بن أمية بن عبد شمس فأنزلته وأكرمته وجعل يحرض على رسول الله صلى الله عليه وسلم وينشد الاشعار ويبكى على أصحاب القليب الذين أصيبوا ببدر من قريش ثم رجع كعب بن الأشرف إلى المدينة فشبب بأم الفضل بنت الحارث فقال أراحل أنت أم تحلل بمنقبة * وتارك أنت أم الفضل بالحرم صفراء رادعة لو تعصر انعصرت * من ذي القوارير والحناء والكتم يرتج ما بين كعبيها ومرفقها * إذا تأتت قياما ثم لم تقم أشاه أم حكيم إذ تواصلنا * والحبل منها متين غير منجذم إحدى بنى عامر جن الفؤاد بها * ولو تشاء شفت كعبا من السقم فرع النساء وفرع القوم والدها * أهل المحلة والايفاء بالذمم لم أر شمسا بليل قبلها طلعت * حتى تجلت لنا في ليلة الظلم

(١٧٨)

ثم شبب بنساء من نساء المسلمين حتى آذاهم فقال النبي صلى الله عليه وسلم كما حدثنا ابن حميد قال حدثنا سلمة عن محمد بن إسحاق عن عبد الله بن المغيث بن أبي بردة من لي من ابن الأشرف * قال فقال محمد بن مسلمة أخو بنى عبد الأشهل أنا لك به يا رسول الله أنا أقتله قال فافعل إن قدرت على ذلك فرجع محمد بن مسلمة فمكث ثلاثا لا يأكل ولا يشرب إلا ما يعلق نفسه فذكر ذلك لرسول الله صلى الله عليه وسلم فقال له لم تركت الطعام والشراب قال يا رسول الله قلت قولا ألا أدرى في به أم لا قال إنما عليك الجهد قال يا رسول الله إنه لابد لنا من أن نقول قال قولوا ما بدا لكم فأنتم في حل من ذلك قال فاجتمع في قتله محمد بن مسلمة وسلكان بن سلامة بن وقش وهو أبو نائلة أحد بنى عبد الأشهل وكان أخا كعب من الرضاعة وعباد بن بشر بن وقش أحد بنى عبد الأشهل والحارث بن أوس بن معاذ أحد بنى عبد الأشهل وأبو عبس بن جبر وأخو بنى حارثة ثم قدموا إلى ابن الأشرف قبل أن يأتوه سلكان بن سلامة أبا نائلة فجاءه فتحدث معه ساعة وتناشدا شعرا وكان أبو نائلة يقول الشعر ثم قال ويحك يا ابن الأشرف إني قد جئتك لحاجة أريد ذكرها لك فاكتم علي قال افعل قال كان قدوم هذا الرجل بلاء عادتنا العرب ورمونا عن قوس واحدة وقطعت عنا السبل حتى ضاع العيال وجهدت الأنفس وأصبحنا قد جهدنا وجهد عيالنا فقال كعب أنا ابن الأشرف أما والله لقد كنت أخبرتك يا ابن سلامة إن الامر سيصير إلى ما كنت أقول فقال سلكان إني قد أردت أن تبيعنا طعاما ونرهنك ونوثق لك وتحسن في ذلك قال ترهنوني أبناءكم فقال لقد أردت أن تفضحنا إن معي أصحابا لي على مثل رأيي وقد أردت أن آتيك بهم فتبيعهم وتحسن في ذلك ونرهنك من الحلقة ما فيه لك وفاء وأراد سلكان أن لا ينكر السلاح إذا جاؤوا بها فقال إن في الحلقة لوفاء قال فرجع سلكان إلى أصحابه فأخبرهم خبره وأمرهم أن يأخذوا السلاح فينطلقوا فيجتمعوا إليه فاجتمعوا عند رسول الله صلى الله عليه وسلم * حدثنا ابن حميد قال حدثنا سلمة عن محمد بن إسحاق

(١٧٩)

قال فحدثني ثور بن زيد الديلي عن عكرمة مولى ابن عباس عن ابن عباس قال مشى معهم رسول الله صلى الله عليه وسلم إلى بقيع الغرقد ثم وجههم وقال انطلقوا على اسم الله اللهم أعنهم ثم رجع رسول الله صلى الله عليه وسلم إلى بيته في ليلة مقمرة فأقبلوا حتى انتهوا إلى حصنه فهتف به أبو نائلة وكان حديث عهد بعرس فوثب في ملحفته فأخذت امرأته بناحيتها وقالت إنك امرؤ محارب وان صاحب الحرب لا ينزل في مثل هذه الساعة قال إنه أبو نائلة لو وجدني نائما لما أيقظني قالت والله إني لأعرف في صوته الشر قال يقول لها كعب لو دعى الفتى لطعنة أجاب فنزل فتحدث معهم ساعة وتحدثوا معه ثم قالوا له هل لك يا ابن الأشرف أن نتماشى إلى شعب العجوز فنتحدث به بقية ليلتنا هذه قال إن شئتم فخرجوا يتماشون فمشوا ساعة ثم أن أبا نائلة شام يده في فود رأسه ثم شم يده فقال ما رأيت كالليلة طيب عطر قط ثم مشى ساعة ثم عاد لمثلها حتى أطمأن ثم مشى ساعة فعاد لمثلها فأخذ بفودى رأسه ثم قال اضربوا عدو الله فاختلفت عليه أسيافهم فلم تغن شيئا قال محمد بن مسلمة فذكرت مغولا في سيفي حين رأيت أسيافنا لا تغنى شيئا فأخذته وقد صاح عدو الله صيحة لم يبق حولنا حصن الا أوقدت عليه نار قال فوضعته في ثندؤته ثم تحاملت عليه حتى بلغت عانته ووقع عدو الله وقد أصيب الحارث بن أوس بن معاذ بجرح في رأسه أو رجله أصابه بعض أسيافنا قال فخرجنا حتى سلكنا على بنى أمية بن زيد ثم على بني قريظة ثم على بعاث حتى أسندنا في حرة العريض وقد أبطأ علينا صاحبنا الحارث بن أوس ونزفه الدم فوقفنا له ساعة ثم أتانا يتبع آثارنا قال فاحتملناه فجئنا به رسول الله صلى الله عليه وسلم آخر الليل وهو قائم يصلى فسلمنا عليه فخرج إلينا فأخبرناه بقتل عدو الله وتفل على جرح صاحبنا ورجعنا إلى أهلنا فأصبحنا وقد خافت يهود بوقعتنا بعدو الله فليس بها يهودي الا وهو يخاف على نفسه قال فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم من ظفرتم به من رجال يهود فاقتلوه فوثب محيصة ابن مسعود على ابن سنينة رجل من تجار يهود كان يلابسهم ويبايعهم فقتله وكان

(١٨٠)

حويصة بن مسعود إذ ذاك لم يسلم وكان أسن من محيصة فلما قتله جعل حويصة يضربه ويقول أي عدو الله قتلته أما والله لرب شحم في بطنك من ماله قال محيصة فقلت له والله لو أمرني بقتلك من أمرني بقتله لضربت عنقك قال فوالله إن كان لأول إسلام حويصة وقال لو أمرك محمد بقتلى لقتلتني قال نعم والله لو أمرني بقتلك لضربت عنقك قال والله إن دينا بلغ بك هذا لعجب فأسلم حويصة * حدثنا ابن حميد قال حدثنا سلمة قال حدثني محمد بن إسحاق قال حدثني هذا الحديث مولى لبنى حارثة عن ابنة محيصة عن أبيها (قال أبو جعفر) وزعم الواقدي أنهم جاؤوا برأس ابن الأشرف إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم

تاريخ الكبير للطبري